Dita Botërore Humanitare, e cila shënohet më 19 gusht, na kujton rëndësinë e solidaritetit, dhembshurisë dhe përkushtimit për të ndihmuar njerëzit që përballen me kriza, konflikte, varfëri apo fatkeqësi.
Një histori ndihme në Kosovë
Për fëmijët në Kosovë, puna humanitare nuk është vetëm një koncept që lidhet me krizat në vende të largëta. Ajo është pjesë edhe e historisë sonë të afërt. Pas përfundimit të luftës në vitin 1999, Kosova u përball me një nevojë të jashtëzakonshme për ndihmë humanitare. Qindra mijëra njerëz ishin zhvendosur, shumë familje kishin humbur shtëpitë dhe infrastruktura ishte dëmtuar rëndë.
Organizatat ndërkombëtare dhe humanitare, së bashku me organizatat lokale, u angazhuan për të ndihmuar popullsinë në kthimin dhe rindërtimin e jetës së përditshme. UNHCR, për shembull, udhëhoqi përpjekjet humanitare, ndërsa organizata si UNICEF, Programi Botëror i Ushqimit (WFP), Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO), Kryqi i Kuq dhe shumë organizata joqeveritare kontribuan në fusha të ndryshme.
Ndihma përfshinte ushqim, ujë, kujdes shëndetësor, strehim, transport dhe mbështetje për njerëzit e zhvendosur. Në muajt pas luftës, një pjesë e rëndësishme e punës u përqendrua edhe në rehabilitimin e banesave. Për shkak të dëmtimeve të mëdha të shtëpive, u shpërndanë materiale dhe pajisje që familjet të mund të kalonin dimrin dhe të riktheheshin gradualisht në jetën e tyre.
Si t’ua tregojnë prindërit këtë histori fëmijëve?
Prindërit mund ta përdorin historinë e Kosovës për t’u shpjeguar fëmijëve se çfarë do të thotë të ndihmosh dikë në një moment krize. Ata mund të ndajnë, në një mënyrë të përshtatshme për moshën, histori familjare rreth ndihmës që kanë marrë ose kanë ofruar pas luftës: ushqimeve të dhuruara, veshmbathjeve, materialeve shkollore, rindërtimit të shtëpive apo njerëzve që kanë udhëtuar nga vende të ndryshme për të ndihmuar.
Fëmijëve mund t’u shpjegohet edhe se ndihma humanitare nuk është vetëm dhurimi i gjërave. Ajo përfshin kujdesin, kohën, profesionin, dijen, mbështetjen dhe mbrojtjen e dinjitetit të njerëzve.
Një bisedë e tillë mund të nisë me pyetje të thjeshta: “Si mendon se do të ishte jeta jonë nëse do të na duhej të largoheshim nga shtëpia?” ose “Çfarë do të mund të bënim ne për një familje që kishte humbur gjithçka?”
Kjo nuk do të thotë t’i ngarkojmë fëmijët me traumat e luftës, por t’u japim atyre një kuptim të historisë, mirënjohjes dhe solidaritetit. Ata mund të mësojnë se edhe Kosova ka qenë një vend që ka marrë ndihmë dhe se, sot, ne mund të jemi pjesë e një kulture ku ndihma vazhdon të përcillet nga një brez te tjetri.
Si mund të bëjnë fëmijët punë humanitare në Kosovë?
Humanizmi nuk fillon domosdoshmërisht me një donacion të madh. Për një fëmijë, ai mund të fillojë me një qese ushqimesh, një libër të dhuruar, një orë të kaluar duke ndihmuar dikë ose një ide që e bën komunitetin pak më të mirë. Në Kosovë, fëmijët dhe të rinjtë mund të kontribuojnë në mënyra të shumta, të përshtatura me moshën dhe aftësitë e tyre.
Krijoni një “kuti solidariteti” familjare. Vendosni një kuti në shtëpi ku fëmijët mund të mbledhin libra, lodra, materiale shkollore ose produkte të tjera që nuk i përdorin më dhe që mund t’u nevojiten të tjerëve. Çdo disa muaj, familja mund të vendosë së bashku se ku do t’i dërgojë.
“Një orë për komunitetin”. Fëmijët më të rritur mund të zgjedhin një orë në javë ose në muaj për të bërë diçka të dobishme: të ndihmojnë një nxënës më të vogël me leximin, të mbledhin mbeturina në një hapësirë publike së bashku me të rriturit, të ndihmojnë në një aktivitet komunitar ose të kontribuojnë në një organizatë.
Përdorini talentet e fëmijëve për të ndihmuar. Një fëmijë që vizaton mund të krijojë postera për një kauzë. Një tjetër që shkruan mirë mund të ndihmojë në një fushatë ndërgjegjësimi. Një fëmijë që di të përdorë teknologjinë mund të ndihmojë në krijimin e materialeve digjitale, gjithmonë nën mbikëqyrjen e të rriturve.
Mbillni një “kopsht solidariteti”. Familjet ose shkollat mund të mbjellin lule, perime ose pemë dhe ta lidhin aktivitetin me kujdesin për mjedisin dhe komunitetin. Humanizmi përfshin edhe kujdesin për hapësirën ku jetojmë.
Krijoni një mini-fushatë për një problem lokal. Fëmijët mund të zgjedhin një çështje që e vërejnë në lagjen e tyre—mbeturinat, mungesën e librave, kujdesin për kafshët, vetminë e të moshuarve—dhe të mendojnë për një zgjidhje të vogël. Kjo i mëson se humanizmi nuk është vetëm të reagosh ndaj problemeve, por edhe të mendosh si mund t’i parandalosh ose t’i përmirësosh ato.
Në Kosovë ekzistojnë edhe mundësi të organizuara për vullnetarizëm. Platforma Kosovo Volunteers, e mbështetur nga UNICEF, lidh të rinjtë me organizata të shoqërisë civile dhe mundësi vullnetarizmi. Për fëmijët më të vegjël, prindërit mund të kërkojnë aktivitete të sigurta dhe të përshtatshme për moshën, ndërsa adoleshentët mund të eksplorojnë mundësi më të strukturuara.
Mbi të gjitha, prindërit duhet t’u mësojnë fëmijëve se nuk duhet të jenë të pasur, të rritur apo profesionistë për të bërë mirë. Humanizmi mund të fillojë me atë që kanë: kohën, duart, dijen, kreativitetin dhe dëshirën për të ndihmuar.
Sepse një fëmijë që mëson të kujdeset për komunitetin e tij sot, mund të bëhet i rrituri që nesër nuk kalon indiferent pranë një problemi. Historia jonë mund t’u mësojë fëmijëve një nga mësimet më të rëndësishme të humanizmit: kur një komunitet përballet me vështirësi, askush nuk duhet të mbetet vetëm.
Prinderimi.com
