Fëmijët që sot hyjnë në shkollë do të hyjnë në një botë pune shumë të ndryshme nga ajo që njohim sot. Deri atëherë, shumë profesione mund të kenë ndryshuar, të jenë zhdukur ose të jenë transformuar nga inteligjenca artificiale.
Qasja në informacion do të jetë gjithnjë e më e lehtë. AI mund të shpjegojë probleme matematike, të krijojë plane mësimore, të përkthejë gjuhë, të analizojë të dhëna, të shkruajë tekste dhe të kryejë shumë detyra të tjera. Nëse një makinë mund të ofrojë gjithnjë e më shumë informacion, çfarë duhet të ofrojë një mësues?
Kjo është një nga pyetjet më të rëndësishme që arsimi duhet t’i bëjë vetes sot.
Kur informacioni nuk mjafton
Për shumë vite, një mësues i mirë është konsideruar dikush që e njeh mirë lëndën dhe di ta shpjegojë qartë. Kjo mbetet e rëndësishme, por sot nuk mjafton më. Fëmijët mund të gjejnë informacion në sekonda. Mund t’i kërkojnë një sistemi të inteligjencës artificiale të zgjidhë një ushtrim, të shkruajë një ese ose të shpjegojë një koncept.
Por informacioni nuk është i njëjtë me të kuptuarit.
Një fëmijë duhet të mësojë të pyesë:
- A është ky informacion i saktë?
- Si e di?
- A ka prova?
- A ka një këndvështrim tjetër?
- Si mund ta përdor këtë njohuri në jetën reale?
Këtu fillon një nga rolet më të rëndësishme të mësuesit. Mësuesi nuk është më vetëm ofrues i informacionit. Ai është udhëzues, mentor, nxitës i pyetjeve dhe krijues i përvojave përmes të cilave fëmija mëson të mendojë.
Ajo që AI nuk mund ta zëvendësojë
AI mund të japë një përgjigje, por nuk mund ta zëvendësojë plotësisht marrëdhënien njerëzore mes mësuesit dhe nxënësit. Një mësues mund të vërejë se një fëmijë është i tërhequr, i pasigurt, i frustruar ose ka humbur interesin. Mund të kuptojë kur një nxënës ka nevojë për më shumë kohë, inkurajim ose një mënyrë tjetër shpjegimi.
Mësuesi mund ta ndihmojë fëmijën të besojë te vetja, të përballet me gabimet dhe të mos dorëzohet përballë vështirësive. Këto nuk janë thjesht aftësi akademike. Janë aftësi njerëzore. Ndoshta pyetja më e rëndësishme e epokës së AI-së nuk është vetëm: “Çfarë mund të bëjë AI?” Por:“Çfarë duhet të vazhdojnë njerëzit të mësojnë ta bëjnë mirë?”
Nga “mësuesi që di” te “mësuesi që mundëson të nxënit”
Në një klasë moderne, mësuesi duhet t’i ndihmojë nxënësit të zhvillojnë mendimin kritik, kreativitetin, komunikimin, bashkëpunimin, aftësinë për të zgjidhur probleme dhe aftësinë për të marrë vendime.
Kjo kërkon gjithashtu njohuri mbi AI-në.
Por njohuritë mbi AI-në nuk nënkuptojnë vetëm të dish si të përdorësh ChatGPT-në apo mjete të tjera. Nënkuptojnë edhe të dish kur nuk duhet përdorur AI. Nëse një nxënës ia delegon gjithmonë një makinerie shkrimin, mendimin ose zgjidhjen e problemeve, ai mund të marrë përgjigjen e duhur, por të humbasë procesin përmes të cilit zhvillohet aftësia për të menduar.
Qëllimi nuk duhet të jetë t’i mësojmë fëmijët të konkurrojnë me AI-në. Qëllimi duhet të jetë t’i ndihmojmë ata të bëhen njerëz që dinë ta përdorin teknologjinë pa ia dorëzuar asaj mendimin e tyre.
Klasa duhet të jetë vendi ku mësohet të menduarit
Një kurrikulë e re nuk krijon automatikisht një klasë të re. Një tekst shkollor nuk është i mjaftueshëm për të garantuar të nxënit. Kurrikula bëhet realitet përmes mësuesit: mënyrës se si ai e interpreton, e shpjegon, e përshtat dhe e lidh mësimin me jetën e nxënësve.
Prandaj, zhvillimi profesional i mësuesve nuk duhet të kufizohet vetëm në seminare dhe trajnime. Mësuesit kanë nevojë për mbështetje të vazhdueshme, bashkëpunim, mentorim, reflektim dhe hapësirë për të eksperimentuar me mënyra të reja të mësimdhënies. Në fund, suksesi i çdo reforme arsimore duhet të matet me një pyetje të thjeshtë:
A po mësojnë fëmijët më mirë?
Fëmijëve u duhen rrënjë dhe krahë
Arsimi i së ardhmes nuk duhet t’u japë fëmijëve vetëm njohuri teknike. Ata kanë nevojë për rrënjë dhe krahë. Rrënjët janë gjuha, historia, kultura, familja, komuniteti, vlerat, përgjegjësia dhe ndjenja e përkatësisë.
Krahët janë mendimi kritik, kreativiteti, komunikimi, bashkëpunimi, njohuritë digjitale, aftësia për të përdorur AI-në dhe gatishmëria për të jetuar e kontribuar në një botë që ndryshon vazhdimisht. Qëllimi nuk duhet të jetë vetëm të rrisim fëmijë që mund të konkurrojnë në botë.
Duhet të rrisim fëmijë që mund të kontribuojnë në botë pa humbur lidhjen me veten, familjen dhe vlerat e tyre.
Çfarë nuk mund të mësojë asnjë algoritëm?
AI, teknologjia, profesionet dhe mënyrat e të mësuarit do të ndryshojnë. Por një gjë nuk duhet të humbasë nga qendra e arsimit: marrëdhënia njerëzore. Një mësues mund t’i japë fëmijës diçka që një algoritëm nuk mund ta ofrojë në të njëjtën mënyrë: praninë e një njeriu që e sheh, e dëgjon, e kupton dhe e ndihmon të zbulojë se çfarë mund të bëhet.
Prandaj, e ardhmja e arsimit nuk duhet të jetë mësuesit kundër AI-së. Duhet të jetë mësues më të mirë, pedagogji më të mirë, përdorim më të mençur të teknologjisë dhe fëmijë me aftësi më të forta njerëzore.
Sepse në një botë ku informacioni mund të gjenerohet nga një klikim, një nga detyrat më të rëndësishme të arsimit është të na mësojë si të mendojmë, si të dallojmë të vërtetën, si të bashkëpunojmë dhe si të mbetemi njerëzorë.
Artikull nga: Musle Uddin Bhuiya
Përkthim: Prindërimi.com
