Ndoshta e keni vënë re edhe në shtëpi: fëmija juaj kalon shpejt nga një aktivitet te tjetri, e ka të vështirë të përqendrohet dhe, ndonjëherë, dorëzohet sapo një detyrë bëhet pak më sfiduese.
Kjo nuk është domosdoshmërisht shenjë se i mungon aftësia. Shpesh, është shenjë se ka nevojë të zhvillojë më tej aftësitë njohëse.
Me përhapjen e teknologjisë dhe inteligjencës artificiale (AI), gjithnjë e më shumë ekspertë shprehin shqetësimin se po humbasim zakonet që ndërtojnë përqendrimin, të menduarit kritik dhe këmbënguljen. Si pasojë, nxënësit mund ta kenë më të vështirë të përfshihen thellësisht në procesin e të nxënit.
Për fëmijët dhe të rinjtë, kjo është më e rëndësishme se kurrë.
Aftësitë e forta njohëse ndihmojnë në:
- Përqendrim më të mirë në klasë.
- Zgjidhje më efektive të problemeve.
- Vetëbesim më të madh gjatë përvetësimit të njohurive të reja.
Lajmi i mirë është se zhvillimi i këtyre aftësive nuk kërkon mjete të ndërlikuara, por zakone të mira dhe të vazhdueshme.
5 mënyra për të zhvilluar aftësitë njohëse tek fëmija
1. Jepini diçka për të lexuar çdo ditë
Leximi i përditshëm është një nga mënyrat më të mira për të forcuar aftësitë njohëse.
Ndryshe nga përmbajtjet e shpejta në ekran, libri e nxit fëmijën të ngadalësojë ritmin, të përqendrohet dhe të reflektojë mbi atë që lexon. Kjo përmirëson të kuptuarit e tekstit, vëmendjen dhe të menduarit kritik.
Në shtëpi, përpiquni ta inkurajoni fëmijën të lexojë 15–20 minuta çdo ditë. Një mënyrë edhe më praktike është të vendosni një objektiv me numër faqesh. Për shembull: këtë javë lexojmë 15 faqe në ditë, javën tjetër 20.
2. Përfshijeni në proces të shkrimit
Shkrimi është një mënyrë për të menduar.
Fëmijët që shkruajnë rregullisht zhvillojnë aftësi më të mira të të nxënit në pothuajse çdo lëndë.
Kur shkruajnë, ata mësojnë të:
- organizojnë mendimet;
- lidhin informacionet me njëra-tjetrën;
- shprehin qartë idetë e tyre.
Pas një mësimi ose leximi, kërkojini fëmijës të shkruajë me fjalët e veta çfarë ka mësuar ose si do t’ia shpjegonte dikujt tjetër.
3. Gjeni kohë për “ecje me mendim”
Ecja është e dobishme jo vetëm për trupin, por edhe për trurin.
Një shëtitje pa telefon apo pajisje elektronike i jep fëmijës kohë të reflektojë, të përpunojë informacionin dhe të qartësojë mendimet.
Në jetën e përditshme, fëmijët rrallë kanë momente pa ndërprerje për të menduar. Pikërisht këto çaste ndihmojnë trurin të forcojë kujtesën dhe aftësinë për të zgjidhur probleme.
Provoni të bëni një shëtitje të qetë në mbrëmje ose rezervoni disa minuta gjatë ditës vetëm për reflektim.
4. Kufizoni përdorimin e pajisjeve elektronike
Telefonat, tabletët dhe kompjuterët janë bërë pjesë e jetës sonë, por edhe kur nuk përdoren, prania e tyre mund të shpërqendrojë.
Një hap i thjeshtë është t’i mbani telefonat në një vend të caktuar dhe larg tavolinës së mësimit.
Vendosni periudha pa pajisje elektronike për të gjithë familjen, sidomos gjatë kryerjes së detyrave dhe para gjumit.
5. Inkurajoni fëmijën të mësojë aftësi sfiduese
Zhvillimi i vërtetë i trurit ndodh kur fëmija përballet me sfida.
Mësimi i pianos, një gjuhe të huaj, programimit, shahut apo ushtrimeve matematikore ndihmon në forcimin e aftësive njohëse.
Kur fëmija përpiqet të përvetësojë një aftësi të re, ai zhvillon:
- durimin;
- këmbënguljen;
- aftësinë për të zgjidhur probleme;
- përqendrimin;
- besimin në aftësinë e tij për të mësuar.
Për më tepër, ai kupton se përparimi arrihet përmes praktikës dhe përpjekjes së vazhdueshme, një mësim i vlefshëm për suksesin në shkollë dhe në jetë.
Si ta ndihmoni fëmijën të zhvillojë aftësitë njohëse
Mesazhi është i qartë: aftësitë e forta të të menduarit nuk zhvillohen rastësisht. Ato ndërtohen çdo ditë përmes zakoneve të shëndetshme, sfidave të përshtatshme dhe mbështetjes së vazhdueshme nga prindërit. Duke krijuar një mjedis që nxit leximin, shkrimin, reflektimin dhe të nxënit aktiv, ju e ndihmoni fëmijën të ndërtojë një bazë të fortë për suksesin në shkollë dhe përballimin e sfidave të së ardhmes.
Oxford Learning
Përkthim: Prindërimi.com
