Përsëritja e vjershave nuk është thjesht një zakon i fëmijëve. Ajo lidhet me zhvillimin e kujtesës, gjuhës, aftësisë për të parashikuar dhe ndjenjës së sigurisë emocionale.
Prindërit e njohin mirë këtë situatë: fëmija kërkon të dëgjojë të njëjtën këngë për herë të pestë, të dhjetë apo edhe të njëzetë. Ndërsa për të rriturit përsëritja mund të bëhet monotone, për fëmijët ajo përfaqëson një mundësi të rëndësishme për të mësuar.
Hulumtimet në psikologjinë zhvillimore dhe shkencat njohëse tregojnë se përsëritja, ritmi dhe melodia mund të mbështesin përvetësimin e gjuhës, kujtesën dhe të nxënit gjatë fëmijërisë së hershme.
1. Përsëritja ndihmon zhvillimin e kujtesës
Truri i fëmijës mëson duke identifikuar modele dhe duke krijuar lidhje ndërmjet informacioneve. Kur një këngë dëgjohet disa herë, fëmija fillon të njohë fjalët, melodinë dhe renditjen e tingujve. Gradualisht, ai mund të parashikojë se çfarë vjen më pas.
Një studim i botuar në revistën Memory & Cognition nga Ludke, Ferreira dhe Overy (2014) tregoi se këndimi mund të ndihmojë të mësuarit e frazave në një gjuhë të huaj. Megjithëse studimi përfshinte të rritur, ai ofron dëshmi mbi lidhjen ndërmjet melodisë dhe kujtesës verbale.
2. Këngët mbështesin zhvillimin gjuhësor
Këngët për fëmijë zakonisht përmbajnë fjalë të thjeshta, rima dhe struktura që përsëriten. Kjo u mundëson fëmijëve të dallojnë tingujt, të mësojnë fjalë të reja dhe të praktikojnë shqiptimin. Hulumtimet e Peter Bryant dhe bashkëpunëtorëve (1989) identifikuan lidhje ndërmjet njohjes së rimave dhe aftësive të mëvonshme të leximit.
Megjithatë, njohja e rimave nuk garanton automatikisht zhvillimin e leximit. Ajo është një ndër aftësitë që mund të kontribuojnë në ndërgjegjësimin fonologjik.
3. Parashikueshmëria krijon siguri emocionale
Fëmijët e vegjël shpesh ndihen më të qetë kur aktivitetet janë të njohura. Kur dëgjojnë një këngë të preferuar, ata e dinë çfarë do të ndodhë më pas. Kjo parashikueshmëri mund të krijojë ndjenjë familjariteti dhe kontrolli. Për këtë arsye, këngët e përsëritura mund të jenë veçanërisht të dobishme gjatë rutinave të gjumit, përgatitjes për kopsht ose kalimit nga një aktivitet në tjetrin.
4. Përsëritja zhvillon pjesëmarrjen aktive
Në fillim, fëmija mund vetëm të dëgjojë. Më vonë, fillon të plotësojë fjalët, të imitojë lëvizjet dhe përfundimisht të këndojë vetë. Ky proces krijon mundësi për ushtrimin e kujtesës, koordinimit dhe komunikimit. Kur prindi këndon së bashku me fëmijën, aktiviteti përfshin edhe kontaktin emocional dhe ndërveprimin social.
Çfarë mund të bëjnë prindërit dhe edukatorët?
Në vend që të kufizojnë vazhdimisht përsëritjen, të rriturit mund ta shndërrojnë atë në një aktivitet edukativ. Provoni të ndaloni këngën para një fjale të njohur dhe lëreni fëmijën ta plotësojë. Shoqërojeni melodinë me gjeste, numërim ose lëvizje. Herë pas here, ndryshoni një fjalë dhe ftojeni fëmijën të dallojë ndryshimin.
Mesazhi kryesor: Kur fëmija kërkon përsëri të njëjtën këngë, ai nuk po kërkon domosdoshmërisht vetëm argëtim. Mund të jetë duke përforcuar njohuritë, duke praktikuar aftësi të reja dhe duke shijuar sigurinë që ofron diçka e njohur.
Referenca shkencore:
Bryant, P. E., Bradley, L., Maclean, M., & Crossland, J. (1989). Nursery rhymes, phonological skills and reading. Journal of Child Language, 16(2), 407–428.
Ludke, K. M., Ferreira, F., & Overy, K. (2014). Singing can facilitate foreign language learning. Memory & Cognition, 42, 41–52.
Kuhl, P. K. (2004). Early language acquisition: Cracking the speech code. Nature Reviews Neuroscience, 5, 831–843.
Prinderimi.com
