Njohja e qartë e sjelljeve që nxënësit mund t’i përsërisin është një mënyrë efektive për t’i nxitur të gjithë nxënësit t’i përmbushin pritshmëritë.
Për mësuesit, është e lehtë të mendojnë se po u japin nxënësve lavdërimin e duhur për t’i ndihmuar të përparojnë. Mund të shihni nxënësit duke buzëqeshur kur ua vlerësoni përgjigjet e sakta ose të ndieni se keni krijuar një marrëdhënie të mirë me një nxënës, sepse e keni lavdëruar për aftësitë e tij në matematikë. Ndonëse ky lloj lavdërimi mund t’i bëjë disa nxënës të ndihen mirë, ai mund të mos jetë mënyra më efektive për t’i ndihmuar të përparojnë dhe të ndihen të vlerësuar. Në disa raste, ai mund t’i bëjë nxënësit e tjerë të ndihen të zhgënjyer kur nuk janë ata që marrin vëmendjen e mësuesit.
Megjithatë, me disa ndryshime të rëndësishme, lavdërimi juaj mund ta ndihmojë të gjithë klasën t’i përmbushë pritshmëritë, të forcojë marrëdhëniet me nxënësit dhe të nxisë përparimin e tyre.
Si t’i ndihmojmë nxënësit t’i përmbushin pritshmëritë
Kur u jepni udhëzime nxënësve, ndonjëherë ndodh që njëri prej tyre të mos i ndjekë ato, sepse ka zgjedhur të mos e bëjë këtë. Mund të jetë një nxënës që ka kuptuar se mund të tërheqë vëmendjen që dëshiron duke u sjellë në mënyrë të papërshtatshme. Kjo sjellje mund të jetë veçanërisht tërheqëse për nxënësit që hasin vështirësi në mësime dhe që ndihen sikur nuk lavdërohen për rezultatet e tyre akademike.
Megjithatë, kur përqendroheni te nxënësit që nuk i përmbushin pritshmëritë, jo vetëm që humbisni mundësinë për të vlerësuar ata që po i përmbushin, por edhe ia hiqni nxënësit në fjalë mundësinë të kuptojë se mund të marrë vlerësim duke bërë gjënë e duhur.
Në vend që ta korrigjoni menjëherë nxënësin që nuk po i ndjek udhëzimet, mund të përdorni lavdërimin për ta ndihmuar atë dhe të gjithë klasën të kuptojnë se çfarë pritet prej tyre. Në të njëjtën kohë, u tregoni se e vëreni përpjekjen që po bën secili nxënës.
Për shembull, në vend që të thoni: “Rachel, duhet të fillosh të punosh me pyetjen e parë”, duke e vënë nxënësen në qendër të vëmendjes negative, mund ta përforconi udhëzimin përmes një vlerësimi pozitiv: “Po shoh se Rachel po i rikthehet shënimeve për t’i kujtuar hapat e zgjidhjes së problemit”.
Këto mënyra të lavdërimit pozitiv nuk kanë të bëjnë me aftësitë akademike të nxënësve, por përqendrohen te sjelljet që mund t’i përsërisë secili nxënës në klasë. Nxënësi që po priste të merrte vëmendje negative mund të përpiqet të fillojë punën pasi t’i dëgjojë këta shembuj. Si mësues, mund ta përforconi këtë ndryshim duke e vlerësuar pozitivisht nxënësin kur ai fillon të veprojë në mënyrën e duhur.
Në klasën time, e kam parë këtë qasje të funksionojë vazhdimisht. Nxënësit e kuptonin se mund të merrnin vlerësim pozitiv pa qenë domosdoshmërisht të parët që gjenin përgjigjen e saktë.
Ndonjëherë, nxënësit nuk i ndjekin udhëzimet sepse nuk i kanë dëgjuar ose nuk i kanë kuptuar. Edhe këta nxënës përfitojnë nga lavdërimi pozitiv, sepse udhëzimet riformulohen në mënyrë të kuptueshme. Për më tepër, kur dëgjojnë emrin e një nxënësi të caktuar, mund të shohin se çfarë po bën ai për t’u rikthyer te detyra. Me kalimin e kohës, vura re se nevoja për t’i përsëritur udhëzimet ose për t’i korrigjuar nxënësit individualisht ishte zvogëluar, sepse lavdërimi më ndihmonte t’i përforcoja pritshmëritë e mia.
Për ta zbatuar këtë qasje, është e dobishme të bëni disa ndryshime konkrete në mënyrën se si i lavdëroni nxënësit:
– Në vend që të thoni: “Shumë mirë, Rachel!”, provoni: “Rachel po përdor strategjinë tonë të vizatimit të një skeme për të filluar zgjidhjen e pyetjes së parë”.
– Në vend që të thoni: “Rachel e ka përfunduar tashmë të gjithë grupin e ushtrimeve”, provoni: “Rachel po i kontrollon përgjigjet pas përfundimit të secilës detyrë”.
– Në vend që të thoni: “Sa e zgjuar je, Rachel! I ke zgjidhur saktë të tria pyetjet!”, provoni: “Shumë mirë që i ke paraqitur hapat e zgjidhjes për secilën pyetje, Rachel. E pashë sa shumë je përpjekur për t’i gjetur përgjigjet”.
Si ta ndihmojmë çdo nxënës të ndihet i vlerësuar
Lavdërimi pozitiv mund të jetë një mjet i fuqishëm për ndërtimin e marrëdhënieve me nxënësit. Por, kur u drejtohet vetëm disa nxënësve dhe rezultateve të tyre akademike, ai mund t’i bëjë të tjerët të ndihen të dekurajuar, të shkëputur nga mësimi dhe të përjashtuar.
Mendoni për një nxënës që ka vështirësi në matematikë. Nëse gjatë çdo ore ai dëgjon mësuesin të lavdërojë nxënësin që i zgjidh saktë të gjitha detyrat e shtëpisë, mund të fillojë të mendojë se nuk do ta marrë kurrë vëmendjen pozitive që dëshiron. Nëse i duket e pamundur t’i zgjidhë të gjitha pyetjet saktë, mund të krijojë përshtypjen se mësuesi nuk kujdeset për të ose nuk i vëren përpjekjet e tij.
Pikërisht për këtë arsye, është thelbësore të vlerësohen sjelljet që mund të përsëriten nga të gjithë dhe të sigurohet që lavdërimi të shpërndahet në mënyrë të drejtë.
Për ta zbatuar këtë, synoja të jepja tri vlerësime pozitive gjatë çdo kalimi nga një fazë e mësimit në tjetrën. Për shembull, kur kalonim nga ushtrimet e udhëhequra te puna e pavarur, u jepja nxënësve udhëzimin për të vazhduar me detyrën e radhës dhe më pas lavdëroja tre nxënës të ndryshëm. Këtë e përsërisja gjatë gjithë orës mësimore dhe në çdo orë.
Ndoshta nuk arrija t’i përfshija të gjithë nxënësit çdo ditë, por sigurohesha që ta bëja këtë gjatë disa ditëve.
Sa herë që jepja një vlerësim pozitiv, vendosja një shenjë pranë emrit të nxënësit në tabelën time të shënimeve, të cilën e mbaja në dorë ose e vendosja mbi tavolinë gjatë mësimit. Kjo më ndihmonte të mbaja shënime dhe të sigurohesha se nuk po lavdëroja vazhdimisht të njëjtët nxënës, duke lënë të tjerët jashtë. Kështu, secili nxënës mund të ndihej i vërejtur dhe i vlerësuar, sepse përpjekjet e tij gjatë mësimit njiheshin në mënyrë të vetëdijshme.
Për ta bërë lavdërimin pozitiv edhe më domethënës, mund ta ndani atë me familjen e nxënësit. Synoja të bëja të paktën dy telefonata pozitive në javë te familjet e nxënësve, për të forcuar marrëdhëniet me ta dhe me vetë nxënësit. Ata gëzoheshin shumë kur mësonin se i kisha telefonuar familjes për t’i ndarë lajme të mira.
Meqë tashmë i shënoja vlerësimet pozitive dhe kërkoja vazhdimisht gjëra që mund t’i vlerësoja, ishte më e lehtë t’i bëja këto telefonata dhe të ndaja me familjet atë që kisha vërejtur.
Duke përdorur lavdërimin pozitiv në mënyrë të qëllimshme, krijoni një klasë ku çdo nxënës e kupton se çfarë pritet prej tij dhe ndihet i aftë të marrë vlerësim për diçka të mirë që bën.
Artikull nga: Rachel Fuhrman
Përkthim: Prinderimi.com
