Gjatë sezonit të rikthimit në shkollë, mund të dëgjoni fëmijën ose adoleshentin tuaj të kërkojë më shumë gjëra se zakonisht. Madje, mund të shfaqë edhe zili ndaj bashkëmoshatarëve. Ja si mund ta menaxhoni këtë situatë.
Nëse fëmija juaj kthehet nga shkolla dhe ju thotë se i duhen atletet që pa te shoku i klasës, një shirit koke që e kishte një shoqe, apo termosi që “është shumë e padrejtë” që nuk e ka, dijeni se nuk jeni aspak vetëm. Kjo lloj zilie mund të shfaqet në çdo periudhë të vitit, veçanërisht gjatë sezonit të rikthimit në shkollë, dhe është krejtësisht e natyrshme.
“Kur fëmijët shohin se shokët e tyre kanë diçka të re dhe interesante, është shumë e kuptueshme që të mendojnë: ‘Edhe unë e dua!’ ose ‘Të gjithë e kanë, përveç meje!’”, shpjegon Eileen Kennedy-Moore, PhD, psikologe dhe krijuese e podcastit Kids Ask Dr. Friendtastic.
Pra, jo, fëmija juaj nuk është ndonjë përjashtim. Por në një kohë kur blerjet janë më të lehta se kurrë dhe rrjetet sociale mund t’ua kujtojnë vazhdimisht fëmijëve gjërat që dëshirojnë, prindërit mund ta kenë të vështirë të dinë si të reagojnë kur fëmija dëshiron çdo gjë të re që kanë shokët. Për fat të mirë, ekspertët kanë disa këshilla.
Të kuptojmë zilinë për modën dhe gjërat e reja gjatë rikthimit në shkollë
Të gjithë mund të ndihemi ziliqarë herë pas here. Por fëmijët dhe adoleshentët mund të ndikohen më shumë nga ky emocion. Në fakt, hulumtimet tregojnë se gjatë adoleshencës xhelozia arrin kulmin.
“Fëmijët, për nga vetë natyra e tyre, kanë një perspektivë më të kufizuar, sepse thjesht nuk kanë jetuar mjaftueshëm gjatë dhe nuk kanë parë aq shumë nga bota. Ata gjithashtu kanë një ndjenjë më pak të qëndrueshme të identitetit, sepse vazhdimisht po rriten dhe ndryshojnë. Mund të mos kenë as përvojën për të kuptuar se stilet ndryshojnë dhe modat vijnë e ikin”, shpjegon Dr. Kennedy-Moore. “E gjithë kjo i bën ata më të prekshëm ndaj mesazheve materialiste.”
Për më tepër, veshjet dhe lodrat mund të lidhen me ndjenjën e përkatësisë sociale.
“Të dëgjosh ose të shohësh bashkëmoshatarët duke përcjellë mesazhe si ‘Të gjithë mendojmë se kjo markë është e bukur!’ ose ‘Të gjithë mbledhim këtë lodër!’ mund të ketë një ndikim të fortë te fëmijët që duan të përfshihen dhe të pranohen”, thotë Dr. Kennedy-Moore. “Nuk është e këndshme të ndihesh i privuar apo të jesh i vetmi që nuk e ka diçka. Gjithashtu, ajo gjë mund të jetë vërtet interesante ose e bukur për fëmijën.”
Dhe po, kjo mund të ndodhë më shpesh gjatë sezonit të rikthimit në shkollë, thotë Whitney Raglin Bignall, PhD, drejtore klinike e asociuar e The Kids Mental Health Foundation dhe psikologe pediatrike në Nationwide Children’s Hospital.
“Rikthimi në shkollë mund të jetë një periudhë veçanërisht e theksuar për të parë fëmijët duke përjetuar zili”, thotë ajo. “Ata shpesh dëgjojnë për përvojat që fëmijët e tjerë kanë pasur gjatë verës, si pushimet dhe kampet verore, ndërsa vetë fëmijët kthehen në shkollë me rroba dhe materiale të reja, si këpucë dhe mjete shkollore.”
Nëse fëmija juaj ndihet ziliqar ndaj bashkëmoshatarëve, Dr. Raglin Bignall thotë se kjo mund të shfaqet në disa mënyra:
- Ankohet për atë që nuk ka.
- Bën krahasime negative mes vetes dhe të tjerëve.
- Tall ose nënvlerëson personin tjetër, sendin apo përvojën që e ka zili.
- Qan ose mërzitet.
- Bëhet më i tërhequr ose më i heshtur.
- Përjeton vetëvlerësim të ulët dhe heziton më shumë t’u bashkohet bashkëmoshatarëve.
Te fëmijët më të vegjël, zilia mund të shfaqet përmes shpërthimeve emocionale, ndërsa fëmijët më të rritur mund të bëhen thjesht më nervozë ose të zemëruar, shton Dr. Raglin Bignall.
Si mund t’i ndihmojnë prindërit fëmijët ta përballojnë zilinë?
Mund të tundoheni ta shpërfillni fëmijën. Si të rritur, e dini se një lodër e vogël apo një bluzë me kapuç nuk do të përcaktojë lumturinë e tij. Megjithatë, shumë fëmijë nuk e shohin situatën në këtë mënyrë. Prandaj, është mirë që prindërit të flasin me ta për atë që po ndiejnë.
“Ndihmojeni fëmijën të identifikojë se çfarë po ndien dhe pse”, sugjeron Dr. Raglin Bignall. Më pas, normalizojeni këtë ndjenjë. Prindërit mund të ndajnë edhe përvojat e tyre dhe shembujt se si i përballojnë këto emocione. Është e rëndësishme të kemi parasysh se zilia është një emocion normal dhe jo një emocion i keq. Sigurojeni fëmijën se të ndierit kështu nuk e bën atë një person të keq. Është një emocion i zakonshëm.
Mund t’ia shpjegoni fëmijës se zilia është dëshira për të pasur atë që ka dikush tjetër dhe më pas t’i mësoni mënyra për t’i menaxhuar këto emocione. Dr. Raglin Bignall sugjeron ta ndihmoni fëmijën të përqendrohet te gjërat që tashmë ka, t’i vini në dukje pikat e forta, talentet dhe arritjet e tij, të praktikoni mirënjohjen dhe ta inkurajoni të gëzohet për sukseset e të tjerëve.
Nëse financat janë problem dhe vërtet nuk mund ta përballoni një gjë të caktuar, Dr. Kennedy-Moore thotë: “Thuajeni këtë. Kjo është thjesht realiteti.” Por shpesh, shton ajo, çështja është se familjet kanë prioritete të tjera financiare. Kjo krijon një mundësi për të folur me fëmijët rreth parave dhe konsumizmit.
Shpjegoni dallimin mes nevojave dhe dëshirave. Merrni kohë për të folur rreth këtij dallimi dhe pse ai është i rëndësishëm. Të mësuarit se mund të dëshirojnë diçka dhe të vazhdojnë të jenë mirë edhe pa e pasur atë, u mundëson fëmijëve të zbulojnë forcën e tyre, thotë Dr. Kennedy-Moore.
Flisni për rëndësinë e përputhjes së shpenzimeve me vlerat e familjes. Pak njerëz kanë fonde të pakufizuara, ndaj duhet të bëjmë zgjedhje për atë që blejmë. Shpenzimi i parave për një gjë do të thotë se kemi më pak para për qëllime të tjera, thotë Dr. Kennedy-Moore. Mund t’ua shpjegoni disa prej zgjedhjeve tuaja përmes prioriteteve financiare të familjes, si vlerësimi i njerëzve, arsimit ose përvojave më shumë sesa i gjërave materiale.
Mësojini rreth reklamave. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në botën e sotme digjitale. “Shpjegoni strategjitë që përdorin reklamuesit për t’i bindur njerëzit të blejnë gjëra, në mënyrë që fëmija juaj të mësojë të bëhet një konsumator i informuar”, thotë Dr. Kennedy-Moore.
Flisni për dopaminën. Po, blerja ose marrja e diçkaje të re mund të sjellë një ndjesi kënaqësie, por zakonisht ajo zbehet shpejt. “Ndihmojeni fëmijën të mendojë se cilat nga gjërat që zotëron i kanë sjellë kënaqësi për një kohë të gjatë dhe cilat janë prishur, nuk i bëjnë më ose tani thjesht mbledhin pluhur”, thotë Dr. Kennedy-Moore.
Është e rëndësishme të mbani mend se zilia është një emocion normal dhe nuk është një emocion i keq. Sigurojeni fëmijën se fakti që e përjeton këtë ndjenjë nuk e bën atë person të keq. Është një emocion njerëzor dhe i zakonshëm.
A duhet prindërit të dorëzohen ndonjëherë?
Do të ishte bukur sikur një bisedë dhe validimi i emocioneve të funksiononin çdo herë. Fatkeqësisht, nuk ndodh gjithmonë. Dr. Kennedy-Moore thotë se disa fëmijë mund t’i bezdisin vazhdimisht prindërit për t’ua blerë gjënë që dëshirojnë.
A duhet të dorëzoheni ndonjëherë? Kjo varet nga vlerat dhe mundësitë financiare të familjes, thotë Dr. Raglin Bignall.Ajo sugjeron të flisni me fëmijën për arsyen pse dëshiron një send të caktuar. “A është vetëm sepse dikush tjetër e ka, apo sepse ndihet i përjashtuar nga grupi ngaqë nuk e ka? Kjo mund të jetë një mënyrë e dobishme për t’i ndihmuar prindërit të vendosin”, thotë Dr. Raglin Bignall.
Unë mendoj se është në rregull ta blini atë send kur ai përputhet me atë që familja e konsideron të rëndësishme, familja mund ta përballojë financiarisht dhe arsyeja e dëshirës për të është më shumë sesa thjesht zilia. Dr. Kennedy-Moore thotë se prindërit nuk duhet të ndihen nën presion për t’iu plotësuar çdo dëshirë fëmijëve, por pranon se në situata të caktuara kjo mund të jetë në rregull.
Si prindër, është kënaqësi t’u blejmë fëmijëve diçka që i gëzon, thotë ajo. “Dhe nëse ai send do t’u mundësojë të argëtohen me shokët, kjo është një e mirë shtesë.” Një tjetër strategji mund të jetë që fëmijët të fitojnë vetë paratë për të blerë sendin që dëshirojnë. Kur bëjnë përpjekje për të marrë diçka, shpjegon Dr. Kennedy-Moore, ka më shumë gjasa ta vlerësojnë atë.
Edhe ky është një mësim që ia vlen ta përforcojmë.
Autor: Ana Halkidis
Përkthim: Prinderimi.com
