Kur mbaron filmi, fillon mësimi
Për fëmijët, një film vizatimor apo një film familjar është shpesh një moment argëtimi. Ata qeshin, emocionohen, ndjekin aventurat e personazheve të preferuar dhe presin me padurim fundin e historisë. Megjithatë, për prindërit, filmi mund të jetë edhe një mundësi e shkëlqyer për të zhvilluar të menduarit kritik, inteligjencën emocionale dhe aftësinë e fëmijës për të kuptuar botën që e rrethon.
Në një kohë kur fëmijët janë të ekspozuar çdo ditë ndaj filmave, videove dhe përmbajtjeve në internet, nuk mjafton vetëm të zgjedhim atë që do të shikojnë. Po aq e rëndësishme është edhe mënyra se si i ndihmojmë ta interpretojnë atë që kanë parë. Kjo i ndihmon të mos pranojnë çdo mesazh si të vërtetë, por të mësojnë të mendojnë, të analizojnë dhe të krijojnë mendimin e tyre.
Një nga gabimet më të zakonshme është ta mbyllim bisedën me pyetjen: “A të pëlqeu filmi?” Edhe pse është një fillim i mirë, përgjigjja zakonisht mbetet “Po” ose “Jo”. Në vend të kësaj, provoni pyetje që e nxisin fëmijën të reflektojë.
Për shembull:
- Cili personazh të pëlqeu më shumë dhe pse?
- A mendon se ai mori vendimin e duhur?
- Ti si do të kishe vepruar në vendin e tij? ose
- Çfarë mësove nga kjo histori?
Këto pyetje e ndihmojnë fëmijën të argumentojë mendimet e tij dhe të shohë një histori nga këndvështrime të ndryshme.
Po aq e rëndësishme është t’i ndihmojmë fëmijët të dallojnë fantazinë nga realiteti. Në filmat vizatimorë, kafshët flasin, superheronjtë fluturojnë dhe problemet zgjidhen brenda pak minutash. Fëmijët më të vegjël mund ta kenë të vështirë ta bëjnë këtë dallim pa ndihmën e një të rrituri. Një bisedë e shkurtër pas filmit mund t’i ndihmojë të kuptojnë se, edhe pse historitë janë imagjinare, mesazhet që ato përcjellin mund të jenë shumë reale.
Filmat janë gjithashtu një mënyrë e mirë për të folur për emocionet. Kur një personazh ndihet i trishtuar, i zemëruar, i frikësuar ose i lumtur, pyeteni fëmijën: “Si mendon se u ndie ai?”, “Pse reagoi kështu?” ose “Çfarë mund ta kishte ndihmuar?” Këto biseda zhvillojnë empatinë dhe e mësojnë fëmijën të kuptojë më mirë ndjenjat e veta dhe të të tjerëve.
Një tjetër hap i rëndësishëm është lidhja e filmit me jetën reale. Nëse historia flet për miqësinë, pyesni fëmijën nëse ka përjetuar ndonjë situatë të ngjashme në shkollë. Nëse personazhi kërkon falje për një gabim, diskutoni pse është e rëndësishme të marrim përgjegjësi për veprimet tona. Kur fëmijët e lidhin historinë me përvojat e tyre, mësimi bëhet më i kuptueshëm dhe më i qëndrueshëm.
Po ashtu, është e rëndësishme t’i ndihmojmë fëmijët të kuptojnë se jo çdo sjellje që shfaqet në ekran duhet të imitohet. Disa personazhe fitojnë duke gënjyer, përdorur dhunë ose duke qenë egoistë. Kjo është një mundësi për të diskutuar pasojat e zgjedhjeve të tyre dhe për t’i mësuar fëmijët të dallojnë sjelljet pozitive nga ato që mund të dëmtojnë të tjerët.
1. Çdo histori ka një mesazh
Edhe filmat më argëtues flasin për:
- miqësinë;
- guximin;
- xhelozinë;
- përgjegjësinë;
- ndershmërinë;
- pranimin e gabimeve.
Prindërit mund ta ndihmojnë fëmijën ta zbulojë këtë mesazh.
2. Mos pyetni vetëm “A të pëlqeu?”
Pyetje më të mira janë:
- Cili personazh të pëlqeu më shumë? Pse?
- A ishte vendimi i tij i drejtë?
- Ti çfarë do të kishe bërë?
- Kush u soll me mirë?
- A ndodh diçka e ngjashme në shkollë?
Kjo e mëson fëmijën të argumentojë mendimin.
3. Fantazia dhe realiteti
Sidomos te fëmijët e vegjël. “Mund të flasin kafshët në jetën reale?” “Pse në film ndodhi kështu, ndërsa në të vërtetë do të ishte ndryshe?” Kjo zhvillon të kuptuarit e kufirit mes trillimit dhe realitetit.
4. Emocionet
Filmat janë një mundësi ideale për të folur për emocionet.
- Si u ndie personazhi?
- Pse u zemërua?
- Si mund ta zgjidhte ndryshe problemin?
5. Mendimi kritik
Jo çdo gjë që shfaqet në ekran është shembull për t’u ndjekur.
Prindërit mund t’i mësojnë fëmijët të pyesin:
- A ishte kjo zgjedhje e mirë?
- Kush përfitoi?
- Kush u lëndua?
- Çfarë pasojash pati?
6. Lidhja me jetën reale
Në fund: “A të ka ndodhur ndonjëherë diçka e ngjashme?” Këtu ndodh mësimi i vërtetë.
Herën tjetër që të shikoni një film së bashku, mos e fikni televizorin dhe ta mbyllni aty përvojën. Uluni për disa minuta dhe bisedoni. Ndoshta ajo bisedë do të jetë pjesa më e vlefshme e filmit. Në fund të fundit, qëllimi nuk është vetëm të rrisim fëmijë që shikojnë me kujdes, por fëmijë që mendojnë me kujdes. Pikërisht kjo aftësi do t’i ndihmojë të kuptojnë më mirë historitë që shohin sot dhe botën në të cilën do të jetojnë nesër.
Prinderimi.com
