Pushimet verore janë një kohë e shumëpritur për fëmijët. Ditët pa shkollë sjellin më shumë liri, lojë dhe aktivitete në natyrë. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se rutina e gjumit duhet të zhduket plotësisht. Edhe gjatë verës, zgjimi në një orar relativisht të qëndrueshëm është i rëndësishëm për shëndetin fizik, emocional dhe zhvillimin e fëmijës.
Ekspertët rekomandojnë që fëmijët të mos ndryshojnë orarin e zgjimit me më shumë se 1–2 orë krahasuar me rutinën e vitit shkollor. Nëse gjatë shkollës fëmija zgjohej në orën 7:00, gjatë verës mund të zgjohet rreth orës 8:00 ose 8:30. Zgjimi shumë vonë, si në orën 10:30 ose 11:00, mund ta bëjë më të vështirë kthimin në rutinën e shkollës dhe të ndikojë në cilësinë e gjumit.
Orari ideal varet edhe nga mosha e fëmijës. Fëmijët e moshës parashkollore kanë nevojë për 10–13 orë gjumë në ditë, ndërsa fëmijët e moshës shkollore rreth 9–12 orë. Adoleshentët kanë nevojë për 8–10 orë gjumë, megjithëse shpesh priren të flenë më vonë për shkak të ndryshimeve biologjike që ndodhin në këtë periudhë.
Rutina e mirë e mëngjesit nuk ka të bëjë vetëm me orën kur fëmija hap sytë. Ajo ndikon në humorin, energjinë, përqendrimin dhe gatishmërinë për të kaluar një ditë aktive.
Disa këshilla për prindërit
- Mbani një orar të qëndrueshëm të zgjimit edhe gjatë fundjavave.
- Hapni perdet menjëherë pas zgjimit. Drita natyrale ndihmon trupin të rregullojë ritmin biologjik.
- Kufizoni përdorimin e telefonit, tabletit ose televizorit para gjumit, pasi drita blu mund të vonojë gjumin.
- Organizoni aktivitete interesante në mëngjes, si një shëtitje, lojëra në oborr ose një mëngjes familjar, që fëmija të ketë motivim për t’u zgjuar.
- Në javët para fillimit të shkollës, zhvendoseni gradualisht orarin e zgjimit me 15–20 minuta më herët çdo disa ditë.
Çfarë ndodh nëse fëmijët zgjohen shumë vonë gjatë verës?
Një aspekt që shpesh neglizhohet është ndikimi që ka zgjimi i vonë në aktivitetin fizik të fëmijës. Kur fëmijët zgjohen afër mesditës, ata humbasin orët më të freskëta të ditës, të cilat janë më të përshtatshme për lojëra jashtë, sport ose shëtitje. Për më tepër, qëndrimi zgjuar deri vonë në mbrëmje shpesh shoqërohet me më shumë kohë para ekraneve dhe më pak ndërveprim me familjen. Një rutinë që përfshin zgjimin në mëngjes u jep fëmijëve më shumë mundësi të jenë aktivë, të socializohen dhe të përfitojnë nga aktivitetet verore.
Aktivitete të dobishme që fëmijët mund t’i bëjnë në mëngjes.
Prindërit mund ta bëjnë zgjimin më të këndshëm duke krijuar rituale pozitive në mëngjes. Një mëngjes i shëndetshëm, leximi i një tregimi të shkurtër, ujitja e bimëve, përgatitja së bashku për një shëtitje ose planifikimi i aktiviteteve të ditës mund ta motivojnë fëmijën të ngrihet nga shtrati pa rezistencë. Kur mëngjesi shoqërohet me përvoja të këndshme dhe jo me nxitim apo tension, fëmijët e kanë më të lehtë të zhvillojnë zakone të shëndetshme që do t’u shërbejnë edhe gjatë vitit shkollor.
Është e rëndësishme të kujtojmë se vera nuk duhet të jetë një periudhë stresi për oraret. Fëmijët kanë nevojë edhe për pushim, spontaneitet dhe kohë të lirë. Qëllimi nuk është kontrolli i rreptë, por krijimi i një rutine fleksibile që respekton nevojat e tyre biologjike dhe që e bën kohën e tyre më të organizuar.
Një rutinë e ekuilibruar gjatë verës e ndihmon fëmijën të ndihet më energjik, të shijojë aktivitetet e ditës dhe ta përballojë më lehtë rikthimin në bankat e shkollës kur pushimet përfundojnë.
