Për shumë prindër, gjumi i pasdites është një pjesë e zakonshme e rutinës së fëmijëve të vegjël. Disa fëmijë mezi presin momentin e pushimit pas drekës, ndërsa të tjerë fillojnë ta refuzojnë atë sapo rriten pak. Megjithatë, gjumi i pasdites luan një rol të rëndësishëm në zhvillimin fizik, emocional dhe mendor të fëmijëve, sidomos gjatë viteve të para të jetës.
Fëmijët nuk kanë të njëjtat nevoja për gjumë në çdo moshë. Ndërsa foshnjat kanë nevojë për disa periudha gjumi gjatë ditës, fëmijët parashkollorë gradualisht kalojnë drejt një rutine me më pak gjumë gjatë ditës dhe më shumë gjumë gjatë natës.
Pse fëmijët kanë nevojë për gjumin e pasdites?
Gjumi i pasdites ndihmon trupin dhe trurin e fëmijës të rikuperohen pas aktiviteteve të mëngjesit. Gjatë gjumit, truri përpunon informacionet e reja, forcon kujtesën dhe ndihmon në rregullimin e emocioneve.
Një fëmijë që nuk pushon mjaftueshëm gjatë ditës mund të bëhet më i irrituar, më i lodhur ose të ketë më shumë vështirësi në përqendrim. Shpesh, ajo që prindërit e interpretojnë si “sjellje të keqe” mund të jetë thjesht një shenjë lodhjeje.
Sa gjumë pasdite u nevojitet fëmijëve?
Nevoja për gjumë ndryshon sipas moshës dhe temperamentit të fëmijës. Foshnjat dhe fëmijët shumë të vegjël kanë nevojë për më shumë pushim gjatë ditës, ndërsa fëmijët më të rritur mund të kenë nevojë vetëm për një periudhë të shkurtër qetësie.
Sipas rekomandimeve të Akademisë Amerikane të Mjekësisë së Gjumit (American Academy of Sleep Medicine), fëmijët parashkollorë zakonisht kanë nevojë për rreth 10–13 orë gjumë në 24 orë, përfshirë edhe gjumin gjatë ditës kur është i nevojshëm.
Si ta krijojmë një rutinë të mirë për gjumin e pasdites?
Një rutinë e qëndrueshme e ndihmon fëmijën të kuptojë se kur është koha për pushim. Prindërit mund të krijojnë një atmosferë të qetë duke:
- mbajtur një orar të përafërt çdo ditë;
- shmangur aktivitetet shumë stimuluese para gjumit;
- krijuar një hapësirë të rehatshme dhe të qetë;
- përdorur rituale të thjeshta si leximi i një libri.
Gjumi i pasdites nuk duhet të shihet si një detyrim, por si një mundësi për trupin dhe mendjen e fëmijës që të marrin energji.
Kur fillon fëmija të mos ketë më nevojë për gjumë pasdite?
Shumë fëmijë fillojnë ta heqin gradualisht gjumin e pasdites gjatë viteve parashkollore. Megjithatë, kjo nuk ndodh në të njëjtën moshë për të gjithë fëmijët. Disa fëmijë vazhdojnë të kenë nevojë për pushim gjatë ditës, ndërsa të tjerë janë mirë vetëm me një kohë të qetë.
Prindërit nuk duhet të bazohen vetëm te mosha, por te shenjat që tregon fëmija. Mund të jetë gati për ta ndërprerë gjumin e pasdites kur:
- nuk fle më gjatë kohës së pushimit;
- ka vështirësi të flejë në mbrëmje;
- qëndron energjik gjatë gjithë pasdites;
- gjumi i ditës po ndikon në rutinën e natës.
Në vend që ta ndërpresin menjëherë, prindërit mund ta zëvendësojnë gradualisht me një kohë qetësie, ku fëmija lexon, vizaton ose pushon pa qenë domosdoshmërisht në gjumë.
Në fund, gjumi i pasdites është më shumë se një pushim i shkurtër. Ai është një pjesë e rëndësishme e mirëqenies së fëmijës dhe ndihmon në rritjen e një fëmije më të qetë, më të përqendruar dhe emocionalisht më të balancuar.
