Në një botë ku fëmijët përballen çdo ditë me shumë ndikime nga shoqëria, teknologjia dhe mjedisi përreth, edukimi i karakterit bëhet një nga detyrat më të rëndësishme të prindërve. Përveç mësimit të aftësive akademike, fëmijët kanë nevojë të mësojnë edhe vlera që do t’i udhëheqin gjatë gjithë jetës: respektin, ndershmërinë, përgjegjësinë, mirësinë dhe durimin.
Një mënyrë e thjeshtë dhe praktike për ta bërë këtë pjesë të jetës familjare është krijimi i konceptit “Vlera e javës”. Kjo do të thotë që familja zgjedh një vlerë të caktuar çdo javë dhe përqendrohet në kuptimin dhe zbatimin e saj përmes veprimeve të përditshme.
Fëmijët nuk i mësojnë vlerat vetëm përmes këshillave. Ata i kuptojnë ato kur i shohin dhe i përjetojnë. Një fëmijë nuk mëson vetëm nga fjalia “duhet të jesh i sjellshëm”, por nga momentet kur sheh prindërit duke ndihmuar një të afërm, duke folur me respekt ose duke kërkuar falje kur gabojnë.
Si ta zgjidhni vlerën e javës?
Filloni me vlera të thjeshta dhe të kuptueshme për moshën e fëmijës. Për shembull:
Mirësia: Të bëjmë diçka të mirë për dikë tjetër pa pritur shpërblim.
Përgjegjësia: Të kujdesemi për detyrat dhe gjërat tona.
Respekti: Të dëgjojmë të tjerët dhe të sillemi me edukatë.
Durimi: Të mësojmë të presim dhe të kontrollojmë reagimet tona.
Mund ta diskutoni me fëmijën: “Çfarë mendon se do të thotë kjo vlerë?” ose “Ku mund ta zbatojmë këtë gjatë javës?” Kjo e bën fëmijën pjesëmarrës dhe jo vetëm dëgjues.
Kthejeni vlerën në veprime të përditshme
Një vlerë bëhet më kuptimplotë kur lidhet me sjellje konkrete.
Nëse vlera e javës është mirësia, fëmija mund:
- të ndihmojë një shok në shkollë;
- të bëjë një punë të vogël në shtëpi pa iu kërkuar;
- të telefonojë një të afërm për ta pyetur si është.
Nëse vlera është përgjegjësia, mund të vendosni detyra të vogla:
- të rregullojë shtratin;
- të kujdeset për librat e shkollës;
- të përfundojë një detyrë para kohës së lojës.
Flisni për përvojat
Në fund të ditës ose të javës, pyeteni fëmijën:
- “Kur e tregove këtë vlerë sot?”
- “A ishte e vështirë ta zbatoje?”
- “Si u ndjeve pasi bëre diçka të mirë?”
Këto biseda e ndihmojnë fëmijën të zhvillojë vetëdijen për sjelljen e tij dhe ta kuptojë lidhjen mes vlerave dhe veprimeve.
Mos kërkoni përsosmëri
Edukimi i karakterit është një proces i gjatë. Fëmijët do të harrojnë, do të gabojnë dhe ndonjëherë do të reagojnë ndryshe nga ajo që presim. Kjo është pjesë normale e rritjes. Qëllimi nuk është që fëmija të jetë perfekt, por që gradualisht të kuptojë rëndësinë e zgjedhjeve të tij.
Prindërit mund ta përfundojnë javën duke reflektuar së bashku: “Çfarë mësuam këtë javë?” ose “Cilën vlerë do të donim të praktikonim javën tjetër?”
Kur vlerat bëhen pjesë e bisedave dhe veprimeve të përditshme në familje, ato nuk mbeten vetëm fjalë. Ato shndërrohen në zakone dhe në pjesë të karakterit të fëmijës, duke e ndihmuar atë të rritet si një person i përgjegjshëm, i respektueshëm dhe i gatshëm për të kontribuar në familje dhe shoqëri.
