Pasojat e ankthit nga matematika mund të jenë të frikshme, por kujdestarët dhe edukatorët mund të ndërmarrin hapa për të ndihmuar fëmijët të menaxhojnë frikën e tyre nga matematika.
Çfarë është ankthi nga matematika?
Ankthi nga matematika përshkruhet si një gjendje frike ose shqetësimi që shfaqet kur individi përballet me detyra që përfshijnë numra, problem-zgjidhje ose teste. Sipas psikologes zhvillimore Pooja Sidney nga Universiteti i Kentucky-t, për një fëmijë me ankth nga matematika, këshilla të thjeshta si “matematika është e lehtë” nuk mjaftojnë. Ky shqetësim është i rrënjosur dhe shpesh i pakapërcyeshëm pa mbështetje të duhur.
Shkaqet e ankthit matematikor
Shkencëtarët kanë treguar se vetëm pritja për të bërë matematikë aktivizon zona të trurit të lidhura me dhimbjen dhe ndjesinë e kërcënimit. Ky rezultat i fMRI është publikuar që në vitin 2012, duke konfirmuar se frika nga matematika është reale dhe biologjikisht e matshme.
Ankthi nga matematika shpesh fillon në shkollën fillore, por mund të bëhet më i dukshëm në shkollën e mesme, kur konceptet bëhen më të vështira. Vlerësimet tregojnë se rreth 20 deri 25 për qind e fëmijëve përjetojnë një formë të këtij ankthi, i cili shpesh i shoqëron deri në moshë madhore.
Ky fenomen është më i theksuar tek vajzat dhe gratë, jo për shkak të aftësive natyrore, por për shkak të stereotipeve shoqërore. Siç shpjegon psikologia arsimore Molly Jameson, besimi se matematika është një fushë “mashkullore” ndikon tek vetëbesimi i vajzave dhe rrit nivelin e ankthit. Ky vetëkoncept i dobët shpesh është vendimtar në mënyrën si fëmijët i qasen detyrave matematikore.
Pasojat afatgjata të ankthit nga matematika
Ankthi i lartë nuk është gjithmonë tregues i mungesës së njohurive. Edhe nxënësit me rezultate të mira mund të vuajnë prej tij, por frika ua pengon qasjen te aftësitë që tashmë i zotërojnë. Ky reagim i tepruar kufizon performancën në provime dhe në situata praktike të jetës.
Pasojat janë të dukshme: më pak gjasa për të vazhduar studimet e larta, shmangie e karrierave në shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë (STEM), si dhe vështirësi në menaxhimin e situatave të përditshme si financat personale ose negocimi i pagës. Siç thekson shkencëtarja kognitive Sian Beilock, shmangia e matematikës mund të kufizojë mundësi reale në jetë dhe punë.
Si ta njohim dhe menaxhojmë ankthin nga matematika
Një hap i parë është dallimi i shenjave. Fëmijët me ankth kanë prirje të thonë deklarata negative si “Jam shumë budalla në matematikë” dhe shpesh përpiqen të shmangin orët apo provimet. Biseda e hapur me ta dhe komunikimi me mësuesit mund të ndihmojë në përcaktimin nëse bëhet fjalë për ankth apo vështirësi të tjera si diskalkulia.
Promovimi i shëndetit mendor është një tjetër hap i rëndësishëm. Fëmijët që vuajnë nga ankthi i përgjithshëm janë më të prirur të zhvillojnë ankth të veçantë për matematikën. Kjo do të thotë se menaxhimi i stresit në jetën e përditshme ndikon drejtpërdrejt edhe në përballjen me detyrat shkollore.
Gjuha e përdorur nga prindërit dhe mësuesit ka një rol kyç. Komente të tipit “matematika nuk është argëtuese” krijojnë një lidhje negative tek fëmijët. Përkundrazi, një komunikim i kujdesshëm që vlerëson përpjekjen dhe përqendrohet te procesi, jo vetëm te nota, ndihmon në zhvillimin e një “mentaliteti të rritjes”.
Mbështetje praktike për fëmijët
Një nga mënyrat më efektive për të menaxhuar ankthin është përmirësimi i aftësive të studimit. Praktika e rregullt, ritmi i vazhdueshëm dhe ndarja e mësimeve në hapa të vegjël u japin fëmijëve siguri dhe e zvogëlojnë stresin.
Prindërit dhe mësuesit duhet t’i inkurajojnë fëmijët të shohin matematikën si aftësi të ndërtueshme. “Kushdo mund të mësojë matematikë nëse i jepet mundësia dhe mbështetja e duhur”, thekson Molly Jameson. Ky është një mesazh që jo vetëm ul frikën, por u hap fëmijëve rrugën drejt suksesit akademik dhe profesional.
Matematika nuk duhet të shihet si një pengesë e pakapërcyeshme. Me mbështetje emocionale, komunikim pozitiv dhe strategji të qëndrueshme studimi, fëmijët mund ta përballojnë ankthin dhe ta shohin matematikën si një mundësi për të ndërtuar të ardhmen.
