Në epokën dixhitale ku po rriten fëmijët tanë, Interneti është bërë pjesë e pandashme e jetës së tyre. Për shumë prindër, kompjuteri dhe qasja në rrjet shihen si mundësi për të nxitur kreativitetin dhe për të mësuar. Megjithatë, përdorimi i pakontrolluar i internetit mund të çojë drejt pasojave serioze në zhvillimin psiko-social të fëmijëve.
Një pjesë e mirë e prindërve besojnë se kompjuterët janë vetëm mjete të dobishme edukimi, por kjo qasje shpesh është naive dhe e rrezikshme. Fëmijët që qëndrojnë me orë të tëra në internet shpesh angazhohen në aktivitete të padobishme si hyrja në forume boshe, ndjekja e materialeve të papërshtatshme dhe, në raste më shqetësuese, ekspozimi ndaj pornografisë. Siç ndodh edhe me televizorin, edhe interneti mund të nxisë apati, izolim, shtim të obezitetit dhe vështirësi në ndërtimin e marrëdhënieve sociale.
Monitorimi prindëror dhe mbrojtja e fëmijëve në mjedisin online
Internetin nuk duhet ta demonizojmë, por prindërit janë përgjegjës për të siguruar që ai të përdoret në mënyrë të shëndetshme. Mbikëqyrja është kyçe: vendosja e kompjuterëve në ambientet e përbashkëta të shtëpisë, përdorimi i fjalëkalimeve, bllokimi i faqeve të dëmshme dhe edukimi i fëmijës për rreziqet që mund të hasë online janë masa të domosdoshme.
Një përkujdesje e tillë ndihmon në krijimin e një marrëdhënieje të sigurtë midis fëmijës dhe teknologjisë, pa lejuar që ajo të bëhet burim pasiviteti apo dëmtimi mendor.
Lojërat kompjuterike dhe varësia nga dhuna virtuale
Një tjetër faktor i rrezikshëm për fëmijët janë lojërat kompjuterike, të cilat sot janë bërë pjesë e përditshmërisë së sidomos djemve. Lojërat që duken të padëmshme shpesh mbartin përmbajtje të dhunshme dhe varëse. Studimet kanë treguar se lojërat e dhunshme e zvogëlojnë ndjeshmërinë e fëmijës ndaj realitetit dhe e shndërrojnë dhunën në një mënyrë të pranueshme për të vepruar.
Në raste të skajshme, varësia ndaj lojërave është përfshirë edhe në humbje jete. Në Korenë e Jugut janë raportuar vdekje nga qëndrimi ekstremisht i gjatë para ekranit. Lojërat e bazuara në vrasje dhe luftë të stilit komando, ulin ndjeshëm vlerën e jetës njerëzore dhe shërbejnë si simulime për sjellje të rrezikshme. Ato përçojnë mesazhe të shtrembëruara për moralin, identitetin dhe realitetin.
Videolojërat: një tjetër kanal i agresionit dhe devijimeve sociale
Videolojërat janë prezente në jetën e fëmijëve që nga vitet ’70. Ato janë zhvilluar me një ritëm marramendës dhe përmbajtja e tyre është bërë gjithnjë e më e dhunshme dhe eksplicite. Në disa qytete amerikane janë dokumentuar të shtëna në shkolla nga nxënës që kishin një histori të gjatë të përdorimit të videolojërave agresive. Rasti i masakrës në shkollën Columbine është një shembull tragjik ku dy adoleshentë, të dhënë pas videolojës Doom, vranë 13 persona përpara se të kryenin vetëvrasje.
Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj dhunës virtuale ndikon në përpunimin e realitetit nga fëmijët. Ata nuk e shohin më dhunën si diçka të papranueshme, por si një mënyrë të mundshme për të zgjidhur konfliktet. Po ashtu, videolojërat përçojnë sjellje seksiste dhe anti-shoqërore, ku femrat portretizohen si viktima të pasive dhe burrat si agresorë të fuqishëm.
Çfarë duhet të bëjnë prindërit?
Prindërit duhet të jenë aktivë, të informuar dhe të ndërgjegjshëm. Kufizimi i kohës së kaluar në internet dhe videolojëra është thelbësor. Prindërit duhet të dinë çfarë luajnë fëmijët e tyre, cilat janë mesazhet që ato lojëra përçojnë dhe si ndikojnë në sjelljen dhe gjendjen e tyre emocionale.
Fëmijët nuk duhet të mësohen të ikin nga realiteti, por të përballen me të me maturi dhe përkrahje familjare. Teknologjia është mjet, jo edukator. Është përgjegjësia jonë si prindër, mësues dhe komunitet që ta udhëzojmë brezin e ri drejt përdorimit të shëndetshëm të saj.
