Forca e perceptimit
Ne arrijmë të perceptojmë gjithçka rreth nesh me anë të shqisave. Ne nuk mund të gjykojmë të dhënat e ardhura, nëse kemi me difekt organet e këtyre shqisave. Gjatë komunikimit kryesisht ne përdorim shqisat e shikimit dhe dëgjimit. Këto na mësohen më së shumti nga prindërit tanë. Për shembull, nëna është trishtuar për diçka dhe po qan; ne e pyesim pse qan, ndërsa ajo na thotë se nuk po qan. Nëse kemi përjetuar shpesh shembuj të tillë në fëmijërinë tonë, na lëkundet besimi te perceptimi.
Sado konkrete të jenë perceptimet e shqisave tona, është shumë normale që ne të kemi më shumë besim te prindërit sesa te vetja, sepse ata janë më të mëdhenj. Në këto kushte problemi mbetet te ne, te perceptimet tona. Në fakt nuk mund të mësojmë kurrë se nëna përpiqet të fshehë trishtimin që të mos na shqetësojë.
Qëndrimet që abuzojnë me forcën e perceptimit të shumicës.
Zakonisht për të mos mërzitur të tjerët japim mesazhin se perceptimet e tyre herë pas herë nuk janë të drejta. Njësoj si në shembullin e mësipërm, nëna që përpiqet të fshehë trishtimin për të mos mërzitur fëmijën, nuk arrin ta mendojë si shkakton një dëm më të madh për të. Fëmijët përballen me shumë ngjarje të ngjashme e më në fund fillojnë të dyshojnë mbi perceptimet e veta.
Qëndrimet që zhvillojnë forcën e perceptimit të fëmijës.
Gjëja që duhet bërë është të tregosh respekt për gjykimet e fëmijës. Megjithëse në ato momente mund të na duken sikur sjellin përfundime negative, duhet ta bëjmë këtë. Asnjë përfundim nuk mund të jetë më negativ sesa vrasja e forcës së perceptimit të fëmijës. Në disa raste ne sakrifikojmë forcën e gjykimit të fëmijës për interesin tonë. Si mund të jetë reagimi i prindërve që zihen nga fëmijët në situatë “të papërshtatshme” me fqinjët. Një vendim i vështirë, apo jo?
Nga njëra anë interesat e veta, në anën tjetër zhvillimi i shëndetshëm i fëmijës. Nëse zgjedh të shpëtojë situatën e vet, do të përpiqet të bëjë fëmijën të pranojë se ka perceptuar gabim. Por gjëja e duhur do të ishte të bënte të pranojë të vërtetën dhe të largohet nga përmbushjet e rreme drejt përmbushjeve të vërteta.
Problemet që sjell abuzimi me forcën e perceptimit në maturi:
I rrituri që nuk ka besim te perceptimet e veta, kërkon mendimin e të tjerëve sa herë që bie në situata kontradiktore. Meqenëse e ka të vështirë të perceptojë, e ka të vështirë edhe të marrë vendime. Duke mos i vlerësuar si duhet të dhënat, bën zgjedhje të gabuara.
E ka të vështirë të perceptojë ato që shpjegon mësuesi. Është i detyruar të lexojë shumë herë leksionin që të kuptojë pyetjet në provime.
Përgatiti: Perparim Blakaj, Prinderimi.com
Autor: Saim Koç & Nil Gün, ”Vetëvlerësimi”
