Ankthi prek rreth një në pesë adoleshentë. Kjo gjendje mund të ndikojë seriozisht në jetën e tyre shoqërore, performancën në shkollë dhe mirëqenien e përgjithshme. Dhe, shqetësuese, çrregullimet e ankthit që fillojnë gjatë adoleshencës shpesh vazhdojnë në moshë madhore .
Faktorët biologjikë, gjenetikë dhe mjedisorë dihet se luajnë një rol në gjasat e një personi për të zhvilluar ankth . Por një numër gjithnjë e në rritje studimesh sugjerojnë se dieta mund të ndikojë edhe në shëndetin mendor.
Disa ushqime, të tilla si frutat dhe perimet dhe acidet yndyrore omega-3 , janë lidhur me uljen e simptomave të ankthit.
Nga ana tjetër, dietat e pasura me sheqer të lirë janë lidhur me shëndet më të dobët mendor tek adoleshentët . Sheqernat e lira përfshijnë sheqerin e shtuar në ushqime dhe pije, si dhe ato që normalisht gjenden në mjaltë, shurupe dhe lëngje frutash dhe perimesh.
Adoleshentët zakonisht konsumojnë më shumë sheqer të lirë nga çdo grupmoshë, ndonjëherë deri në 20% të marrjes së tyre totale të përditshme të energjisë – pjesa më e madhe e së cilës vjen nga pijet me sheqer .
Një studim të ri që tregon se konsumi i pijeve me sheqer mund të jetë i lidhur me nivele më të larta ankthi tek adoleshentët.
Ky shqyrtim kombinoi të dhëna nga disa studime të mëparshme që shqyrtonin sasinë e pijeve me sheqer që konsumojnë adoleshentët dhe sa të shqetësuar ndihen ata. Grupi ynë i kërkimit mblodhi gjetje nga studime të shumta të publikuara midis viteve 2000 dhe 2025. Nga nëntë studimet e përfshira, shtatë gjetën një lidhje të qartë midis konsumit të pijeve me sheqer dhe ankthit.
Studimet përfshinin të rinj të moshës dhjetë deri në 19 vjeç. Marrja e pijeve me sheqer zakonisht matej nëpërmjet anketave. Pijet me sheqer përfshinin pije të gazuara, kola, lëngje frutash të ëmbëlsuara, pije me qumësht të ëmbëlsuara, pije energjike dhe çaj ose kafe të ëmbëlsuar.
Rezultatet e studimit treguan një lidhje të rëndësishme pozitive: adoleshentët që konsumonin sasi të larta pijesh me sheqer kishin 34% më shumë gjasa për t’u diagnostikuar me një çrregullim ankthi.
Është e rëndësishme të mbahet mend se studimet e përfshira ishin vëzhguese. Kjo do të thotë se ato mund të tregojnë modele ose shoqata, por nuk tregojnë se pijet me sheqer shkaktojnë ankth. Është gjithashtu e mundur që ankthi t’i shtyjë adoleshentët të konsumojnë më shumë pije me sheqer.
Faktorë të tjerë, siç janë nivelet e arsimit dhe të ardhurat familjare, dihet se ndikojnë si në shëndetin mendor ashtu edhe në konsumin e pijeve me sheqer .
Në përgjithësi, studimi ynë sugjeron që zvogëlimi i konsumit të pijeve me sheqer mund të jetë një mënyrë e dobishme për të mbështetur shëndetin mendor të adoleshentëve. Ndërsa studime të shumta kanë hetuar ndikimin që ka zvogëlimi i konsumit të pijeve me sheqer në shëndetin fizik të adoleshentëve, tani ekziston nevoja për të hetuar nëse kjo ka edhe përfitime për shëndetin mendor.
Pse adoleshentët duhet të reduktojnë pijet me sheqer? Lidhja me shëndetin mendor dhe performancën në shkollë
Konsumi i pijeve me sheqer është kthyer në një rutinë të përditshme për shumë adoleshentë. Megjithatë, pasojat e tij shkojnë përtej shtimit në peshë. Udhëzimet dietike në Mbretërinë e Bashkuar rekomandojnë që adoleshentët dhe të rriturit të mos konsumojnë më shumë se 30 gramë sheqer në ditë. Një kanaçe e vetme pijeje të gazuar mund të përmbajë rreth 35 gramë sheqer, duke tejkaluar menjëherë kufirin e rekomanduar ditor.
Kjo e bën uljen e konsumit të pijeve me sheqer një hap të drejtpërdrejtë dhe efektiv për të mbrojtur shëndetin fizik dhe mendor të të rinjve.
Si të reduktohet praktikisht konsumi i sheqerit?
Zgjidhjet janë më të thjeshta sesa duken. Uji i gazuar me një fetë limoni, kastraveci, manaferrash ose nenexhiku ofron freski dhe shije natyrale pa sheqer të shtuar. Uji, qumështi ose alternativat pa sheqer janë zgjedhje të sigurta për përdorim të përditshëm.
Një tjetër mundësi është kalimi në pije me pak kalori dhe të ëmbëlsuara artificialisht, por edhe këto duhet të konsumohen me masë. Qëllimi nuk është zëvendësimi i një varësie me një tjetër, por krijimi i një kulture të re të konsumit të vetëdijshëm.
Fëmijët dhe sheqernat, si ndikojnë ato në prishjen e dhëmbëve?
Çfarë ndodh me pijet energjike?
Pijet energjike paraqesin rrezik të shtuar. Ato shpesh përmbajnë jo vetëm sasi të larta sheqeri, por edhe kafeinë në nivele që ndikojnë negativisht në cilësinë e gjumit, përqendrimin dhe sjelljen. Tek adoleshentët, kjo mund të përkthehet në performancë më të dobët akademike dhe rritje të irritimit. Zëvendësimi me alternativa me më pak kafeinë, si çaji ose kafeja në sasi të moderuar, është një zgjedhje më e arsyeshme.
A ka lidhje me ankthin tek adoleshentët?
Shqetësimet për shëndetin mendor të të rinjve janë në rritje. Edhe pse mekanizmat e saktë biologjikë ende nuk janë kuptuar plotësisht, studimet sugjerojnë se konsumi i lartë i pijeve me sheqer mund të luajë rol në rritjen e rrezikut për ankth dhe mirëqenie të dobët emocionale.
Për prindërit dhe edukatorët, mesazhi është i qartë. Ndryshimet e vogla në stilin e jetesës, si kufizimi i pijeve me sheqer, mund të kenë ndikim të madh afatgjatë në shëndetin, përqendrimin dhe stabilitetin emocional të adoleshentëve.
Investimi në zakone të shëndetshme sot është garanci për një brez më të fortë nesër.
© www.horizontalisht.com | Të gjitha të drejtat e rezervuara.
