Dëshira për pavarësi
Ka qenë dëshira e Allahut që kjo fazë e adoleshencës të jetë midis dy fazave, asaj të fëmijërisë dhe asaj të pjekurisë së hershme, kur njeriu hyn në moshën e rritur. Prandaj, kushdo që përpiqet të kuptojë adoleshentët, ata kanë nevojë të vëzhgojnë aktivitetet dhe qëndrimet nëpërmjet të cilave adoleshentët përpiqen t’i vërtetojnë vetes dhe atyre përreth se meritojnë respekt, se meritojnë të gëzojnë trajtimin që u bëhet të gjithë të rriturve, se kanë përvojat e tyre dhe se pikëpamjet e tyre për gjërat duhet të dëgjohen. Kjo përpjekje e adoleshentëve që të vërtetojnë pavarësinë e tyre shpesh shfaqet në polemikat e tyre me prindërit, ose vëllezërit e motrat për gjërat më të vogla. Në polemika të tilla adoleshentët duket se nuk ka dyshim që ata kanë të drejtë, kurse kundërshtarët e tyre janë plotësisht në gabim.
Ja një shembull ilustrues: Një adoleshent vjen në shtëpi, duke vluar nga zemërimi. Nëna e tij e vëren këtë dhe e pyet se kush e ka zemëruar, mirëpo ai refuzon të flasë. Me këmbënguljen e nënës, ai tregon pa dashje: “Daja më ka ofenduar thellë. E përshëndeta dy herë, por ai më injoroi!”
Ai e kishte seriozisht, zëri i tij ngrihej kur thoshte se përshëndetja duhet t’i kthehet njeriut pa pyetur a është fëmijë apo i rritur. Pastaj adoleshenti vazhdoi t’i tregonte arsyet e sjelljes jonjerëzore të dajës së tij; sipas tij ishte një mosmarrëveshje që daja i tij e kishte me babanë për një tokë. Adoleshenti pohoi se kjo e bëri dajën ta injoronte, sepse kishte qëllim të shfrynte mllefin e babait mbi mua. Nëna e tij e kundërshtoi, duke u përpjekur ta bindte se daja nuk e injoroi me qëllim dhe sigurisht se ai nuk e kishte dëgjuar. Mirëpo, djali nuk ishte në disponim të pranonte asnjë argument dhe këmbë- nguli në refuzim të çdo fjalë të nënës së tij, duke hedhur poshtë me neveri çdo pikë të saj. Në fund nëna tha: “Atëherë e vetmja mënyrë është ta pyes vëllanë tim, dajën tënd. Mirëpo, djali nuk ishte i kënaqur. Ai tha: “Sigurisht se ai nuk do të tregojë të vërtetën.”
Kështu nëna e pyeti vëllanë e saj, ndërkaq ai u betua se as nuk e kishte parë nipin tij, e as nuk e kishte dëgjuar përshëndetjen. Në kohën që adoleshenti kishte kaluar pranë tij, daja kishte qenë në hall të madh, pasi kishte dëgjuar se bija e tij ishte para divorcit me bashkëshortin e saj. As pas kësaj, djaloshi nuk u bind.
Mjafton të shohim fjalorin që e përdorin njerëzit në tri fazat e jetës. Fëmija thotë ‘ti’, të rriturit thonë ‘ne’, ndërsa adoleshenti thotë ‘unë. Kjo do të thotë se thelbi i adoleshencës është krenaria dhe ndjenja e pavarësisë. Mirëpo, përsëri duhet t’i kujtojmë vetes se kjo është vetëm një fazë dhe do të kalojë. Në një fazë më të vonshme, adoleshenti do të bëhet i rritur dhe do të përfitojë dimension më shoqëror. Ata do të mësojnë si t’i pranojnë të tjerët, si të falin dhe si të shoqërohen me të tjerët.
Adoleshentët nganjëherë do ta mbyllin derën e dhomës pa asnjë arsye të dukshme, përveç ndjenjës se ky vend i shtëpisë është i tyre, se askush nuk ka të drejtë të shkelë privatësinë e tyre. Megjithatë, familja e sheh këtë të papranueshme. Mbyllja e derës ndaj prindërve do të thotë se ata po fshehin diçka të dyshimtë. Ata herë pas here do t’ua tërheqin vërejtjen adoleshentëve të mos mbyllin derën, por ata nuk ua vënë veshin. Për adoleshentët ky veprim i tyre është një akt që simbolizon të drejtën e tyre për privatësi dhe për të pasur diçka në pronë të tyre.
Ne gjithashtu hasim dëshirën për pavarësi në këmbënguljen e adoleshentit në daljet e shpeshta jashtë shtëpisë. Për ta, për sa kohë janë në shtëpi do të ketë një varg urdhrash të pandërprerë, bindje ndaj të rriturve dhe dorëzim para tyre; pavarësia brenda kësaj shtëpie nuk mund të sigurohet. Kjo dëshirë do të shtohet gjatë pushimeve, sepse nuk ka arsye sipas pikëpamjes së adoleshentëve të qëndrohet në shtëpi gjatë një pushimi. Njëherë një nënë u tallë me të birin kur e pa se po hynte në shtëpi: “Duhet të jesh i uritur, sepse përndryshe nuk do të ktheheshe.”
Prinderimi.com
Prof. Dr. Abdul Kerim Bekkar, “Adoleshentët”
(Vështrime mbi adoleshentët, si t’i kuptojmë, si t’u qasemi dhe si të ndërveprojmë me ta)
