ARSIMI
III
Arsimi është një udhëtim misterioz për fëmijën. Një udhëtim si ai i Hidrit¹ dhe Aleksandrit në kërkim të ujit të jetës në errësirë. Dija është uji i jetës; ajo e bën të pavdek- shëm njeriun. Njeriun e bën të përjetshëm dija- dije e brend- shme. Por, për të arritur dijen e brendshme kemi nevojë për të jashtmen. Hidri dhe Aleksandri janë mësues të njëri- tjetrit, janë shokë të mësimnxënies dhe mësimdhënies. Për- mes simbolikës së këtij shembulli zbresim te cilësia thelbë- sore e dijes dhe mësimit. Dija është vetëm një kuptim i jash- tëm, një dukuri arsyeje dhe logjike. Ajo nuk është një ligjshmëri që lind nga lidhja njeri-natyrë. Ajo është një proces ndryshimi që ka të bëjë me zhvillimin tonë të brendshëm; një shkallë e ngritjes morale-është guri kilometrik (material dhe shpirtëror) i arkitekturës së personalitetit.
Përmes procesit arsimor fëmija futet në një botë krejtë- sisht të re. Njerëzit e kësaj bote nuk janë ata që ka parë në mjedisin e vet gjatë periudhës parashkollore. Shkolla para- qet hyrjen në botën e matematicienëve, fizikanëve, poetëve dhe heronjve që kanë themeluar dhe rrënuar shtete; është bota e dijes ku bashkëjetohet me titanët. Domethënë, për fëmijën, në njëfarë mënyre, shkolla është një botë viganësh. Nëse kjo pikë shpjegohet bukur dhe nëse skena rregullohet siç duhet, atëherë mësimi/shkollimi për nxënësin shndërro- het në një element dinjiteti, në një gjë të dashur dhe në një shkak krenarie. S’duhet harruar se ka raste kur nxënësi frikësohet dhe tmerrohet nga shkolla: droja nga abstraksio- net, nga dimensioni historik, nga koha, pra nga afatet. Por, nëse pjata tjetër e peshores shpjegohet siç duhet, nëse trego- het se edhe nxënësi mund të jetë një nga heronjtë legjen- darë, te fëmija ngjallet dashuria, pasioni, vullneti, dhe kësh- tu eliminohet frika, tmerri dhe paniku. Në këtë mënyrë tek ai forcohet ndjenja e vetëbesimit, e mospranimit të dështi- mit, e vazhdimit të përpjekjes. Për këtë arsye, me qëllim motivimin apo nxehjen do të ishte më mirë që para mate- matikës të mësoheshin matematicienët; para hyrjes në fizikë të mësoheshin fizikanët; para letërsisë, poezisë dhe romanit të trajtoheshin letrarët, poetët, romancierët dhe historianët e letërsisë; kurse para shpjegimit të historisë, të shqyrtohe- shin historianët e mirënjohur.
Sezai Karakoç, ‘’Mendime dhe koncepte’’
Përgatiti: Prinderimi.com
