Është e rëndësishme që mësuesit të përpunojnë ndjenjat që lidhen me sfidat e mëparshme, në mënyrë që të mund të mësojnë dhe të rriten profesionalisht nga përvojat e tyre.
Një pikë në vlerësimin shtetëror të leximit ishte gjithçka që ndante disa nga nxënësit e mi të rritur nga përfundimi i shkollës së mesme. Si mësuese që merresha me ndërhyrjen në lexim, i kisha parë të punonin rresht pas rreshti, tekst pas teksti dhe të përparonin gjatë gjithë vitit. Pastaj erdhën rezultatet dhe disa nxënës nuk e arritën rezultatin e kërkuar vetëm për një pikë. Një nxënës qau në dhomën time pasi pa rezultatin, ndërsa një tjetër u bë aq i shqetësuar sa përfundoi në kujdes urgjent. E kujtoj edhe atë që bëra më pas. E mbajta zhgënjimin për vete, u përpoqa të tregohem e fortë dhe e nisa vitin e ri shkollor duke ndërtuar mbi dhimbjen e vitit të kaluar.
Nga mësuesit pritet të kthehen në shkollë optimistë dhe të gatshëm për një fillim të ri, edhe kur viti i kaluar ende dhemb. Një anketë e RAND-it e vitit 2023 zbuloi se mësuesit raportonin mirëqenie më të dobët sesa të rriturit e tjerë që punojnë, për shkak të stresit të lidhur me punën. Megjithatë, shkollat shpesh e fillojnë vitin me plane dhe të dhëna, pa krijuar më parë hapësirë për mësuesit e mbingarkuar që pritet t’i zbatojnë ato.
Nëse e keni nisur këtë vit duke mbajtur me vete peshën e vitit të kaluar, nuk është e nevojshme ta merrni me vete edhe fajin. Një qasje reflektuese me tri hapa mund të ofrojë një mënyrë tjetër për të filluar: emërtoni atë që ndodhi, pranoni atë që ende ju dhemb, dhe mbroni kapacitetin tuaj për atë që vjen më pas.
Studiuesit i kanë shqyrtuar qartësinë, guximin dhe kujdesin veçmas, jo si një qasje të bashkuar. Ajo që propozohet këtu është renditja e tyre në një sekuencë me tri pjesë: fillimisht faktet (qartësia), pastaj ndjenjat (guximi), dhe më pas kapaciteti për të vepruar mbi të dyja (kujdesi).
Qartësia: Emërtoni faktet
Qartësia na ndihmon të përcaktojmë se çfarë ndodhi, pa lejuar që një rezultat i vështirë të përcaktojë gjithçka që vjen më pas. Nxënësit mund të përparojnë dhe përsëri të mos arrijnë rezultatin e kërkuar. Të dyja mund të jenë të vërteta.
Nxënësit e mi nuk e kishin kaluar testin dhe kishin përparuar. Unë nuk e pashë pjesën e dytë të së vërtetës, sepse lejova që e para të ishte e vetmja që kishte rëndësi. Në reflektim, ajo që duhej të kisha bërë ishte të emërtoja rezultatin e plotë, të identifikoja atë që i kishte ndihmuar nxënësit të përparonin dhe të zgjidhja një hap të ardhshëm.
Psikologu Peter Gollwitzer e quan këtë “implementation intention”, ose synim zbatimi: vendosja paraprake se çfarë do të bëni dhe kur do ta bëni. Hulumtimet e tij tregojnë se një plan i tillë vetërregullues i rrit gjasat që një person të veprojë.
Provoni qartësinë përballë një rezultati të vështirë:
- Ajo që ende po mbaj me vete është… (përshkruani atë që ndodhi pa gjykim, duke përdorur “dhe” për ta mbajtur të plotë të vërtetën).
- Pjesa që kërkon vëmendjen time tani është… (identifikoni atë që ende ka nevojë për kuptim, mbështetje ose veprim).
- E vetmja gjë që do të bëj më pas është… (zgjidhni një veprim dhe përcaktoni se kur do ta ndërmerrni).
Qartësia nuk kërkon që të shpjegoni të gjithë vitin ose të riorganizoni gjithçka. Ajo ju ndihmon ta shihni të vërtetën në tërësi dhe të përcaktoni hapin e ardhshëm që mund ta ndërmerrni realisht.
Guximi: Identifikoni ndjenjat
Guximi na ndihmon t’u vendosim fjalë gjërave që ende na dhembin. Të qëndruarit vazhdimisht të zënë mund të duket si një mënyrë për të ecur përpara, por kjo nuk e zhduk ndjenjën. Ajo mund të shfaqet përmes durimit të kufizuar, pritshmërive të ndryshuara, mungesës së gjumit dhe presionit që i vendosim vetes për të punuar edhe më shumë.
Duke e parë pas, isha krenare për përparimin e nxënësve të mi dhe njëkohësisht thellësisht e zhgënjyer. Megjithatë, heshta për zhgënjimin, sepse mendoja se të ecje përpara do të thoshte të ishe e fortë. Guximi do të më kishte ndihmuar të pranoja: “Mund të ndihem e zhgënjyer pa menduar se kam dështuar ndaj vetes dhe nxënësve të mi.”
Neuroshkencëtari Matthew Lieberman dhe kolegët e tij e quajnë këtë “affect labeling”, ose emërtim të emocioneve: vendosjen e një ndjenje në fjalë. Hulumtimi i tyre sugjeron se emërtimi i një emocioni mund të zvogëlojë aktivitetin e trurit që lidhet me shqetësimin. Emërtimi nuk e zhduk ndjenjën; ai krijon hapësirë për të zgjedhur mënyrën se si do të reagojmë.
Provoni guximin përballë një rezultati të vështirë:
- Kur mendoj për atë që ndodhi, sinqerisht ndihem… (emërtoni një ndjenjë, jo një gjykim: i/e zhgënjyer, i/e zemëruar, i/e shqetësuar ose i/e rraskapitur).
- Pjesa që ende më dhemb është… (emërtoni atë që kishte rëndësi dhe pse ende ju ndikon).
- Kur kjo të ndihet sërish e rëndë, një e vërtetë që dua të kujtoj është… (zgjidhni një fakt, jo diçka që përpiqeni ta përdorni për t’u dukur i/e fortë).
Guximi nuk kërkon që ta rregulloni ndjenjën. Ai ndihmon që dhimbja të mos përcaktojë mënyrën se si e shihni veten, nxënësit tuaj ose vitin shkollor.
Kujdesi: Mbroni kapacitetin tuaj
Kujdesi mbron kohën, mbështetjen dhe energjinë që na nevojiten për hapin e ardhshëm. Pas një rezultati të vështirë, mund të planifikojmë më shumë, të qëndrojmë më gjatë në punë ose të jemi më të disponueshëm. Por të bësh më shumë nuk është e njëjta gjë me të qenit në gjendje ta vazhdosh atë ritëm.
Ky ishte reagimi im instinktiv pas rezultateve. E mbajta zhgënjimin vetëm dhe kërkova gjithnjë e më shumë nga vetja, sepse puna më e madhe më dukej si dëshmi se nuk i kisha zhgënjyer nxënësit. Kujdesi do të kishte nënkuptuar t’i kërkoja një kolegu të besuar t’i shqyrtonte rezultatet me mua dhe të mbroja një orë planifikimi për të identifikuar atë që i kishte ndihmuar nxënësit të përparonin, përpara se të ndryshoja gjithçka.
Studiuesi Jasper Maas dhe kolegët e tij kanë gjetur se sa më i madh të jetë presioni kohor që përjetojnë mësuesit, aq më e madhe është rraskapitja e tyre emocionale. Mbështetja nga drejtori i shkollës lidhej me nivele më të ulëta të të dyjave. Kujdesi na kërkon të identifikojmë një formë mbështetjeje për të cilën mund të kërkojmë, një kufi që duhet ta mbrojmë ose një pritshmëri që duhet ta lirojmë.
Provoni kujdesin përballë një rezultati të vështirë:
- Për ta ndërmarrë këtë hap të ardhshëm, më nevojitet… (emërtoni kohën, informacionin, mbështetjen ose personin që ju nevojitet).
- Një gjë që do të kërkoj, mbroj ose heq dorë është… (zgjidhni një kërkesë, kufi ose pritshmëri që është brenda mundësive tuaja).
- Kur ndiej presionin për të bërë më shumë, dua të kujtoj… (bëhuni të qartë se çfarë do t’ju kushtonte të bërit më shumë dhe çfarë duhet të mbroni).
Kujdesi nuk do t’i rregullojë kushtet e dëmshme të punës, por mund t’ju ndihmojë të mos e trajtoni rraskapitjen dhe mbingarkesën si dëshmi të përkushtimit tuaj ndaj punës.
Çfarë ndërtoni më pas?
Historitë e nxënësve të mi nuk përfunduan me atë një pikë. Disa qëndruan edhe një semestër ose ndoqën shkollën verore për mbështetje intensive, e dhanë sërish testin dhe e kaluan. Disa nxënës që plotësonin kushtet morën përjashtime përmes procesit të planit individual të edukimit. Të tjerë fituan kredencialin e ekuivalencës së shkollës së mesme dhe përfunduan programe profesionale përmes shkollës sonë, duke u larguar si asistentë të certifikuar administrativë mjekësorë, bashkëpunëtorë në zhvillimin e fëmijëve, teknikë të pajisjeve dhe sistemeve të ftohjes ose teknikë të automjeteve.
Ata ndoqën rrugë të ndryshme drejt së njëjtës të vërtetë: rezultati kishte rëndësi si një moment në edukimin e tyre, por nuk ishte fundi i tij. Ai nuk na tregoi se si do të përfundonin historitë e tyre. Edhe pse më mori më shumë kohë ta kuptoja mësimin e asaj përvoje, më vonë ndërtova për veten time këtë renditje: qartësi, guxim dhe kujdes.
Kështu e filloj çdo herë pas një rezultati të vështirë, në klasë dhe jashtë saj: e emërtoj rezultatin e plotë, pranoj atë që ende më dhemb dhe mbroj kapacitetin tim. Pse? Sepse rezultatet e vitit të kaluar nuk mund t’i ndryshojmë. Por ajo që ndërtojmë më pas, mund ta ndryshojmë.
Artikull nga: Michelle Singh, Edutopia
Përkthim: Prinderimi.com
