Hej, prindër. Është fëmija juaj – fëmija juaj autik.
Fëmija për të cilin kishit pritshmëri të mëdha. Fëmija për të cilin keni frikë se do ta ketë të vështirë të mësojë. Fëmija për të cilin keni frikë se do të ngacmohet nga shokët e klasës. Fëmija për të cilin keni frikë se nuk do të jetë kurrë në gjendje të mbajë një vend pune në mënyrë të pavarur. Fëmija për të cilin mund të frikësoheni se nuk ka një të ardhme të qartë përpara.
Mund të jeni duke përjetuar shumë prej emocioneve që mund të ketë një prind. Kjo është e kuptueshme. Por rrugëtimi i një fëmije autik nuk duhet të përcaktohet vetëm nga frikërat e të rriturve për të ardhmen e tij. Përvoja e një personi autik mund të na mësojë shumë për mënyrën se si prindërit mund të jenë mbështetës, pa e kthyer fëmijën në dikë që duhet “rregulluar”.
1. Dëgjoni fëmijën tuaj
Kur flitet për autizmin, shpesh dëgjojmë zërat e prindërve, mjekëve dhe profesionistëve. Këto perspektiva janë të rëndësishme. Por zëri i vetë fëmijës është po aq i rëndësishëm. Prindër, dëgjojini fëmijët tuaj me dhembshuri. Përpiquni të kuptoni jo vetëm atë që ata bëjnë, por edhe atë që përjetojnë.
Fëmija juaj nuk është vetëm një diagnozë. Ai ka dëshira, frikëra, preferenca, talente dhe mënyrën e vet për ta përjetuar botën.
2. Lejojeni të shprehë nevojat e veta
Fëmijët autikë nuk duhet të fliten gjithmonë “në emër të tyre”.
Natyrisht, ka raste kur një fëmijë ka nevojë për ndihmën e prindit për të komunikuar ose për të mbrojtur interesat e tij. Por, kur është e mundur, fëmijës duhet t’i jepet hapësira të tregojë vetë çfarë dëshiron dhe për çfarë ka nevojë. Kjo e ndihmon të zhvillojë autonominë dhe aftësinë për të marrë vendime.
3. Mos e mikromenaxhoni
Kur mësojnë se fëmija i tyre është autik, disa prindër fillojnë ta kontrollojnë çdo aspekt të jetës së tij. Kjo shpesh vjen nga frika: A do të mund të jetojë i pavarur? A do të jetë në gjendje të punojë? A do t’ia dalë pa mua? Por frika e prindit nuk duhet të bëhet kufizim për fëmijën. Jepini mundësi të provojë, të gabojë, të mësojë dhe të zbulojë aftësitë e veta.
Ndonjëherë, mënyra më e mirë për ta mbështetur një fëmijë është t’i jepni hapësirë për t’ju dëshmuar se mundet.
4. Mos u përqendroni vetëm te “normalizimi”
Shumë fëmijë autikë përballen me pritshmërinë që të fshehin ose shtypin tiparet e tyre autike në mënyrë që të përshtaten me mjedisin.
Por qëllimi i prindërimit nuk duhet të jetë ta bëjë fëmijën të duket si dikush tjetër.Fëmija ka nevojë të mësojë të funksionojë në botë, por njëkohësisht duhet të ketë hapësirë për të qenë vetvetja. Për disa persona autikë, sjellje të tilla si lëvizja e përsëritur e duarve, kërcitja e gishtave apo lëvizje të tjera vetërregulluese mund të jenë mënyra për të menaxhuar emocionet dhe shqisat.
Prindi duhet të përpiqet të kuptojë çfarë funksioni ka një sjellje, përpara se të përpiqet ta eliminojë atë.
5. Mos e trajtoni si më të vogël nga sa është
Autizmi nuk do të thotë se një person nuk mund të zhvillojë pavarësinë. Kur prindërit bëjnë gjithçka për fëmijën, me qëllimin për ta mbrojtur, ata mund t’i heqin pa dashje mundësinë për të zhvilluar aftësitë që i nevojiten. Detyrat e përditshme, zgjedhjet e vogla dhe përgjegjësitë e përshtatura me moshën mund të jenë pjesë e rëndësishme e rritjes.
Mos e nënvlerësoni atë vetëm sepse keni frikë për të.
6. Mësojeni dallimin mes së drejtës dhe së gabuarës
Të jesh autik nuk do të thotë të jesh i paaftë për të kuptuar përgjegjësinë. Fëmijët autikë, ashtu si të gjithë fëmijët, kanë nevojë të mësojnë kufijtë, respektin, përgjegjësinë dhe dallimin mes sjelljeve të përshtatshme dhe të papërshtatshme. Mbështetja nuk do të thotë mungesë kufijsh.
Do të thotë t’i vendosësh kufijtë në mënyrë të qartë, të respektueshme dhe të përshtatur me mënyrën se si fëmija komunikon dhe kupton.
7. Mos e shihni të ardhmen vetëm përmes frikës
Prindërit mund të mendojnë:
- A do të ketë miq?
- A do të ketë punë?
- A do të jetojë ndonjëherë i pavarur?
Këto janë pyetje të natyrshme.Por një diagnozë nuk është një parashikim i plotë i së ardhmes. Fëmija juaj do të zhvillohet, do të mësojë dhe do të zbulojë aftësi që sot mund të mos i shihni ende. Prandaj, përpiquni të mos ndërtoni të ardhmen e tij vetëm mbi atë që mendoni se nuk do të mund ta bëjë.
8. Mos e krahasoni me fëmijët e tjerë
Fëmijët nuk zhvillohen të gjithë në të njëjtën mënyrë. Një fëmijë mund të ketë nevojë për më shumë kohë për të zhvilluar një aftësi, ndërsa mund të jetë jashtëzakonisht i aftë në një fushë tjetër. Krahasimi mund të krijojë presion të panevojshëm. Në vend të pyetjes “Pse nuk është si fëmijët e tjerë?”, provoni të pyesni:
Çfarë mund ta ndihmojë këtë fëmijë të zhvillojë potencialin e tij?
9. Mësoni së bashku
Prindërit nuk kanë pse t’i dinë të gjitha.
Informacioni rreth autizmit ndryshon dhe zgjerohet vazhdimisht. Edhe mënyra se si profesionistët e kuptojnë mbështetjen për personat autikë është zhvilluar me kalimin e kohës. Prandaj, është në rregull të rishikoni bindjet tuaja. Ajo që dikur mendohej si qasja më e mirë mund të mos jetë gjithmonë ajo që i përshtatet më mirë fëmijës suaj.
Të jesh prind i mirë nuk do të thotë të mos gabosh. Do të thotë të jesh i gatshëm të mësosh.
10. Dhe mbi të gjitha: mos harroni ta vlerësoni fëmijën tuaj
Shumë prindër të fëmijëve autikë kalojnë një pjesë të madhe të energjisë duke menduar se çfarë duhet të përmirësohet. Por fëmija juaj nuk është një projekt që duhet përfunduar. Ai është një person që duhet njohur.
Do të ketë sfida. Do të ketë ditë të vështira. Do të ketë momente kur do të ndiheni të pasigurt dhe nuk do ta dini çfarë të bëni. Gabimet janë të pashmangshme. Por ju mund të mësoni prej tyre. Fëmija juaj dëshiron të ketë sukses. Ju dëshironi që ai të ketë sukses. Dhe rrugëtimi drejt këtij suksesi nuk kërkon që ai të bëhet dikush tjetër.
Kërkon që ta ndihmoni të kuptojë kush është, çfarë i nevojitet dhe çfarë mund të bëhet.
Rritja e një fëmije autik kërkon durim, përkushtim dhe shumë punë. Por mbi të gjitha kërkon një prind që është i gatshëm të dëgjojë, të mësojë dhe të ecë bashkë me fëmijën. Mos e ndërtoni të ardhmen e fëmijës suaj vetëm mbi frikën se çfarë mund të mos arrijë. Ndihmojeni të zbulojë gjithçka që mund të arrijë.
Artikull nga: Parents
Përkthim: Prinderimi.com
