Fillimi i vitit të ri shkollor nuk sjell vetëm libra të rinj, orare të reja dhe mësime të reja. Për shumë fëmijë dhe adoleshentë, kthimi në shkollë do të thotë edhe rikthim te marrëdhëniet shoqërore: miqësitë, grupet dhe dinamika që mund të kenë ndryshuar gjatë pushimeve verore.
Ndonjëherë fëmijët kthehen në klasë dhe zbulojnë se një shok i afërt ka krijuar miqësi të reja, ka ndryshuar interesat, sillet ndryshe ose nuk kërkon më të njëjtën afërsi si më parë. Për disa fëmijë kjo mund të jetë një përvojë e vështirë, sepse ata mund ta interpretojnë ndryshimin si refuzim ose humbje të miqësisë.
Prindërit mund t’i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë se ndryshimi është pjesë normale e rritjes dhe se marrëdhëniet shoqërore evoluojnë me kalimin e kohës.
Pse ndryshojnë miqtë?
Fëmijët dhe adoleshentët zhvillohen vazhdimisht. Gjatë verës mund të kenë përjetuar gjëra të reja, të kenë takuar njerëz të rinj, të kenë zbuluar interesa të ndryshme ose thjesht të jenë duke kërkuar të kuptojnë më mirë veten.
Në moshën e shkollës fillore, fëmijët shpesh mund të ndihen të pasigurt kur një shok fillon të luajë me dikë tjetër. Ata ende janë duke mësuar se një miqësi mund të zgjerohet pa u zëvendësuar. Ndërsa te nxënësit e shkollës së mesme, ndryshimet mund të lidhen më shumë me identitetin, grupet shoqërore, interesat e reja dhe dëshirën për t’u përshtatur me bashkëmoshatarët.
Si mund t’i ndihmojmë fëmijët?
1. Mësojini të mos e marrin çdo ndryshim personalisht
Nëse një shok ka ndryshuar, kjo nuk do të thotë gjithmonë se fëmija juaj nuk është më i rëndësishëm. Ndonjëherë njerëzit ndryshojnë thjesht sepse po rriten.
Prindërit mund të pyesin:
“Si mendon, çfarë mund të ketë ndryshuar te shoku yt?”
“Ndoshta mund të ketë vend edhe për miqësi të reja?”
2. Inkurajoni komunikimin e hapur
Fëmijët më të vegjël mund të kenë nevojë për ndihmë për t’i shprehur emocionet:
“U ndjeva keq kur ai nuk më zgjodhi për lojë.” Adoleshentët mund të mos flasin gjithmonë menjëherë, por prindërit mund të krijojnë hapësirë pa presion: “Jam këtu nëse dëshiron të flasësh.”
3. Ndihmojini të ndërtojnë aftësi sociale
Një fëmijë që ka vetëm një mik të afërt mund ta përjetojë më rëndë një ndryshim. Prandaj është e rëndësishme t’i ndihmojmë fëmijët të krijojnë lidhje të ndryshme.
Mund t’i inkurajojmë të:
- përfshihen në aktivitete shkollore;
- provojnë klube ose sporte;
- bashkëpunojnë me nxënës të ndryshëm;
- tregojnë mirësi ndaj të tjerëve.
4. Flisni për vlerën e vetëbesimit
Fëmijët duhet të mësojnë se vlera e tyre nuk përcaktohet vetëm nga numri i miqve apo nga popullariteti në klasë. Një mik i mirë është dikush që respekton, dëgjon dhe mbështet. Po ashtu, edhe fëmija duhet të mësojë të jetë një mik i tillë për të tjerët.
Si mund të ndihmojnë mësuesit?
Fillimi i vitit të ri shkollor është një periudhë përshtatjeje jo vetëm me lëndët e reja, por edhe me marrëdhëniet shoqërore. Mësuesit kanë një rol të rëndësishëm në krijimin e një klime ku çdo nxënës ndihet i mirëpritur dhe i përfshirë.
Ja disa mënyra praktike:
• Organizoni aktivitete njohëse. Edhe nëse nxënësit njihen prej vitesh, vera mund të ketë sjellë përvoja të reja. Aktivitete si “Çfarë bëra gjatë verës?”, lojëra bashkëpunimi ose prezantime të shkurtra ndihmojnë nxënësit të rilidhen me njëri-tjetrin.
• Ndryshoni grupet e punës. Në vend që fëmijët të punojnë gjithmonë me të njëjtët shokë, mësuesit mund të krijojnë grupe të ndryshme. Kjo u jep mundësi nxënësve të njohin më mirë njëri-tjetrin dhe të krijojnë miqësi të reja.
• Vëzhgoni nxënësit që mbeten vetëm. Ndonjëherë një fëmijë që ka humbur grupin e tij shoqëror nuk do ta thotë me fjalë. Mësuesit mund të vërejnë nëse ai qëndron vazhdimisht vetëm gjatë pushimeve, nuk përfshihet në diskutime ose duket i tërhequr.
• Promovoni respektin dhe përfshirjen. Bisedat në klasë për empatinë, respektin dhe pranimin e ndryshimeve mund t’i ndihmojnë nxënësit të kuptojnë se është normale të krijojnë miqësi të reja, pa përjashtuar të tjerët.
• Bashkëpunoni me prindërit. Nëse një mësues vëren se një nxënës po kalon një periudhë të vështirë shoqërore, komunikimi me prindërit mund të ndihmojë në gjetjen e mënyrave më të mira për ta mbështetur atë.
Një fillim i ri për miqësi të reja
Kthimi në shkollë mund të jetë një mundësi për fëmijët që të rifillojnë, të njohin njerëz të rinj dhe të zhvillojnë aftësi të rëndësishme emocionale. Ndryshimet në miqësi mund të jenë të dhimbshme, por ato gjithashtu i mësojnë fëmijët për një nga aftësitë më të rëndësishme të jetës: si të krijojnë miqësi të shëndetshme, si të përballen me humbjet e vogla dhe si të rriten së bashku me të tjerët.
Prinderimi.com
