Fjalët që përdorim me fëmijët kanë një ndikim të madh në mënyrën se si ata e shohin veten dhe marrëdhënien me prindërit. Një ndryshim i vogël në komunikim mund të krijojë një atmosferë më të ngrohtë dhe më bashkëpunuese në familje. Një nga mënyrat më të thjeshta për ta arritur këtë është përdorimi i gjuhës “ne”.
Në vend që fëmija të ndiejë se gjithmonë po urdhërohet ose po kritikohet, gjuha “Ne” e ndihmon atë të kuptojë se prindi dhe fëmija janë në të njëjtin ekip. Ajo krijon ndjenjën e bashkëpunimit dhe e zhvendos fokusin nga “ti ke bërë diçka gabim” drejt “si mund ta zgjidhim këtë së bashku?”.
Çfarë është gjuha “ne”?
Gjuha “ne” përfshin përdorimin e fjalëve dhe shprehjeve që tregojnë bashkëpunim, si: “si mund ta bëjmë?”, “le ta provojmë së bashku”, “çfarë mund të bëjmë për ta zgjidhur këtë?”.
Për shembull, në vend të:
“Pastro dhomën tënde tani!”
mund të thuhet:
“Si mund ta rregullojmë dhomën që të kemi më shumë hapësirë për të luajtur?”
Në këtë mënyrë, fëmija nuk e ndien detyrën si një urdhër të imponuar, por si një përgjegjësi ku ai është pjesëmarrës.
Pse funksionon gjuha “ne”?
Fëmijët kanë nevojë të ndihen të dëgjuar dhe të përfshirë. Kur prindërit përdorin vazhdimisht gjuhën “ti”, sidomos në situata korrigjuese, fëmija mund ta perceptojë komunikimin si kritikë.
Fraza të tilla si:
- Ti gjithmonë bën rrëmujë.
- Ti nuk më dëgjon kurrë.
- Ti duhet të sillesh më mirë.
mund të krijojnë mbrojtje dhe rezistencë.
Ndërsa gjuha “ne” krijon një ndjenjë sigurie:
- Ne duhet të gjejmë një mënyrë për të zgjidhur këtë problem.
- Si mund të punojmë së bashku?
- Ne mund ta provojmë përsëri.
Kjo i mëson fëmijët se gabimet nuk janë fundi i botës, por mundësi për të mësuar dhe për të përmirësuar situatën.
Si ta përdorim në përditshmëri?
Prindërit mund ta praktikojnë gjuhën “ne” në shumë situata të zakonshme:
Gjatë konflikteve mes fëmijëve: Në vend që të fajësoni njërin fëmijë, provoni: “Si mund ta gjejmë një zgjidhje që të jetë e drejtë për të dy?”
Gjatë rutinave ditore: “Le të përgatitemi për gjumë” tingëllon më bashkëpunuese sesa “Shko të flesh tani”.
Kur fëmija përballet me vështirësi: “Ne do ta kalojmë këtë së bashku” i jep fëmijës ndjenjën se nuk është vetëm.
Një model që fëmijët e marrin me vete
Përdorimi i gjuhës “ne” nuk do të thotë që prindërit nuk vendosin kufij. Fëmijët kanë ende nevojë për rregulla dhe udhëzime të qarta. Por mënyra se si i komunikojmë ato mund të ndryshojë shumë marrëdhënien tonë me ta.
Kur fëmijët rriten në një mjedis ku dëgjojnë më shumë bashkëpunim sesa urdhra, ata mësojnë edhe vetë të bashkëpunojnë, të tregojnë empati dhe të kërkojnë zgjidhje së bashku me të tjerët.
Në fund, një fjalë e vogël si “ne” mund të krijojë një ndryshim të madh: ajo i kujton fëmijës se familja është një ekip dhe se problemet zgjidhen më mirë kur përballemi me to së bashku.
