Çka është zgjebja?
Zgjebja është sëmundje e lëkurës, që shumë lehtë ngjitet dhe përhapet, e shkaktuar nga paraziti i cili e dëmton dhe bën ndryshime në lëkurë. Shkaktari i zgjebes është parazit i cili mund të jetojë te njerëzit, por mund të paraqitet edhe te kafshët shtëpiake (qentë, macet etj.).
Kush është burim i infeksionit?
Burim i infeksionit është personi i sëmurë, i cili mund të shkaktojë sëmundje deri sa në lëkurën e tij të jetojë paraziti.
Si përhapet zgjebja?
Zgjebja përhapet me kontakt të drejtpërdrejtë nga personi i infektuar, më së shpeshti pas fjetjes në shtratin e njëjtë, apo në mënyrë jo të drejtpërdrejtë, nëpërmjet çarçafëve, veshjes dhe ndërresave të njeriut të infektuar. Nga zgjebja mund të sëmuren të gjithë personat, pa marrë parasysh moshën dhe gjininë.
Cilat janë shenjat e zgjebes?
• ndërrimet në lëkurë në formë të puçrrave që paraqiten në mes të gishtërinjve të dorës, bërryl, bark, në mes të kofshëve, si dhe rreth organeve gjenitale;
• kruajtje të forta, sidomos gjotë natës dhe në të nxehtë;
Nga kruajtja me duar dhe pjesë tjera të trupit të papastra bëhet infektimi dhe qelbëzimi në pjesën e mbuluar me puçrra.
Sëmundja është veçanërisht shumë e shpeshtë gjatë stinës së vjeshtës e të dimrit dhe zakonisht më shumë paraqitet në vende ku qëndron një numër i madh njerëzish (shkolla, kopsht, ushtri etj.).
Si diagnostikohet apo zbulohet zgjebja?
Në bazë të dukjes së sëmundjes, të dhënove nga personi i sëmurë e në disa raste edhe me analizën me mikroskop të shkaktarit.
Si të pengohet infektimi?
• me masa të përbashkëta shëndetësore, edukative dhe higjienike;
• mbajtja e higjienës personale, larje e shpeshtë;
• shfrytëzimi i çarçafëve dhe ndërresave personale të pastra dhe mospërdorimi i ndërresave të dyshimta dhe të papastra.
Si mjekohet zgjebja?
Mjekimi i zgjebes është i lehtë, por duhet t’iu përmbahemi këtyre rregullave:
• mjekimit duhet t’i nënshtrohen të gjithë anëtarët e familjes pa marrë parasysh nëse kanë apo jo ndryshime në lëkurë (a e kanë apo jo zgjeben);
• duhet përdorur barnat e përshkruara nga mjeku;
• lyerja me borin në formë yndyre apo lëngu prej qafës e deri te gishtërinjtë e këmbëve dy herë në ditë. Fytyra nuk lyhet;
• pas 5-7 ditëve të lyerjes:
• të lahet tërë trupi;
– duhet ndërruar të gjitha ndërresat e trupit si dhe çarçafët, të cilat duhet zier; dhe
– ajrosen në diell dhe hekurosen mirë.
– ndërresat të cilat nuk mund të zihen duhet të vendosen jashtë dhomës dhe në rreze të diellit disa ditë rresht në mënyrë që shkaktari të ngordhë;
• nëse prapë paraqiten shenjat e zgjebes, tërë procedura duhet të përsëritet si për personin e sëmurë ashtu edhe për anëtarët e familjes;
• ndër barnat më të suksesshëm për mjekimin e zgjebes është treguar bori i përgatitur në bazë të sulfurit dhe bari duhet përdorur sipas udhëzimit të mjekut edhe përkundër erës së rëndë që ka.
Vërejtje: assesi mos përdorni preparate për bimë apo insekticide si Etioli apo të ngjashme, të cilat janë të dedikuara për bujqësi e që blihen në barnatore bujqësore, sepse shkaktojnë helmime shumë të rënda, si dhe vdekje tek ata të cilët i përdorin.
