Ecja dhe të folurit në gjumë mund të duken të padëmshme, por në disa raste mund të jenë të rrezikshme. Përveç frikës që mund të shkaktojnë te të tjerët, këto sjellje mund të çojnë në lëndime apo probleme të tjera serioze.
Ecja dhe të folurit në gjumë janë forma të parasomnive, çrregullime që ndodhin gjatë gjumit. Sipas doktoreshës së neurologjisë, Karen Li, këto sjellje ndodhin kur truri nuk arrin të kalojë në mënyrë të plotë nga një fazë e gjumit në tjetrën. Gjatë fazës REM, kur ndodhin ëndrrat, muskujt e trupit paralizohen për të parandaluar lëvizjet fizike që pasqyrojnë ëndrrat. Në raste të parasomnisë, kjo paralizë nuk funksionon plotësisht, duke bërë që personi të flasë ose të ecë në gjumë.
Shkaqet e sakta ende nuk janë kuptuar plotësisht, por disa faktorë të zakonshëm mund të nxisin këto sjellje. Orari i parregullt i gjumit, mungesa e gjumit, stresi, ankthi, përdorimi i alkoolit ose drogave, si dhe ndriçimi ose tingujt e ambientit, mund të ndikojnë në shfaqjen e këtyre sjelljeve.
Karen Li shpjegon se këto situata mund të jenë të rrezikshme. Ajo tregon se njerëzit mund të dalin nga shtëpia, të hanë diçka të dëmshme ose të rrëzohen dhe të lëndohen. “Kam trajtuar pacientë që kanë përfunduar në urgjencë për shkak të lëndimeve të rënda si fraktura të kafkës ose kockave,” thotë ajo.
Nëse ecja ose të folurit në gjumë ndodh shpesh, është e rrezikshme ose ndikon negativisht në cilësinë e gjumit, duhet të konsultoheni me një mjek specialist. Një neurolog ose specialist i gjumit mund të bëjë një vlerësim të plotë për të përjashtuar çrregullime të tjera të gjumit. Në disa raste, këto sjellje mund të lidhen me sëmundje të rënda, si demenca ose sëmundja e Parkinsonit.
Trajtimi varet nga ashpërsia dhe shpeshtësia e rasteve. Përmirësimi i orarit të gjumit dhe krijimi i një rutine të qëndrueshme për gjumin mund të ndihmojnë në lehtësimin e këtyre problemeve.
Gjithashtu, ulja e stresit përmes teknikave të relaksimit, si meditimi ose ushtrimet e frymëmarrjes, mund të jenë të dobishme. Është e rëndësishme të shmanget alkooli dhe drogat, të cilat mund të përkeqësojnë simptomat. Në raste të rënda, mund të përshkruhen ilaçe për të ndihmuar në menaxhimin e çrregullimeve të gjumit.
Ecja dhe të folurit në gjumë nuk janë gjithmonë të rrezikshme, por nëse fillojnë të ndikojnë në cilësinë e jetës ose shëndetin e përgjithshëm, është e rëndësishme të kërkohet ndihmë profesionale.
*Klikoni KËTU për t´u bërë pjesë e kanalit zyrtar të Rrjetit të Prindërve të Kosovës në Viber.
