Edukata e tualetit përbën një nga gurët kilometrikë në zhvillimin e fëmijës. Ndikimet e saj zgjasin për vite. Në zonat rurale, ku jetohet në shtëpi private me bahçe, edukata e tualetit nuk ka qenë e vështirë për fëmijët. Fëmija i atyre kohëve, në veçanti gjatë verës, lihej i qetë që t’i kryente nevojat personale edhe në oborr, kurdo e kudo që të donte. Natyrshëm realizohej edhe një kalim i butë. Por, me proce- sin e urbanizimit, edukata e tualetit u bë thuajse e detyrue- shme. Themeluesi i psikanalizës, Sigmund Freud-i, thotë se kultura e banjës përbën “shkallën e parë të përgatitjes të karakterit.”
Në rregull. Po çfarë duhet të bëjnë, për çfarë duhet të kujdesen familjet që ta kalojnë sa më shëndetshëm këtë fazë?
Së pari, duhet të dinë se kur mund të fillohet me edu- katën tualetit. Është konstatuar se periudha mes muajit 20 dhe 36 është faza më e përshtatshme për të filluar me këtë lloj edukimi. Por, duhet theksuar se ekzistojnë dallime mes fëmijëve lidhur me gatishmërinë për të marrë këtë lloj edu- kimi. Në këtë drejtim do t’ju ndihmojnë edhe sinjalet e ma- rra nga fëmija juaj. Te vajzat kockat zhvillohen më shpejt, ndaj dhe me to mund të fillohet më herët ky lloj formimi. Por, ka diçka që nuk shkon këtu. Po mirë, kur e kuptojmë se fëmija është i gatshëm për të filluar njohuritë bazë të edukatës në WC? Studimet flasim për tre shenja themelore:
1. nëse fëmija ka filluar ta kryejë nevojën personale fshehurazi;
2. nëse ka nisur të ndiejë shqetësim ndaj pampersave, ku e ka kryer vazhdimisht nevojën;
3. nëse interesohet për banjon/tualetin apo për otura- kun.
Po si duhet vepruar më tej? Lypset pritur diku mes 3 deri në 6 muaj derisa kjo kulturë të ngjizet te fëmija. Kon- cepti i parë themelor dhe më i nevojshëm në këtë drejtim është durimi.
Së pari, gjeni një oturak të përshtatshëm për fëmijën tuaj, në përputhje me trupin dhe personalitetin e tij. Rezultate më të mira merren nëse oturaku zgjidhet dhe blihet bashkë me fëmijën.
Shpjegoni atij se nëse do, mund ta kryejë nevojën në oturak. Lëreni që të ulet, të luajë, por mos i jepni shpërblim, sepse përvoja shumëvjeçare klinike ka treguar se shpërblimi krijon presion te fëmijët. “Pastrimi” dhe “qetësimi” janë motivimi më i mirë.
Meqë oturakun do ta merrni me vete ngado që të shkoni me fëmijën tuaj, është me rëndësi që fëmija të krijojë një raport pozitiv me të.
Pas kryerjes së nevojës, lavdërojeni, pa e tepruar; mjafton t’i thoni “bravo”. Kur ta pastroni pas nevo- jës, le t’ju shohë edhe fëmija se si e bëni.
Mos i thoni fjalë që mund ta bëjnë të urrejë jashtëqit- jen apo urinën.
Oturakun lëreni në banjon ky ai/ajo kryen nevojën, dhe mos ia ndërroni vendin pa nevojë.
Nëse fëmija inatoset apo bëhet nevrik dhe nuk dë- shiron të ulet mbi oturak, mos i bëni presion aspak, mos e detyroni, shtyjeni për më vonë, sepse mund të merrni reflekse të kundërta.
Nëse keni filluar me edukatën e tualetit, mos për- dorni më pampers, sepse kështu zgjasni procesin.
Nëse fëmija e kryen nevojë në rroba, mos u nervo- zoni, mos reagoni; pastrojeni me qetësi.Pyetjet e shpeshta “a do të shkosh në banjo”, ose tentativa për t’i marrë erë ndikojnë negativisht te fëmija. Lëreni le ta thotë ai vetë.
Në këtë fazë, nevojën mund ta kryejë herë në oturak e herë në një vend të hapur. Mos u hidhëroni, sepse kjo është një sjellje fëminore testimi dhe zbulimi.
Nëse fëmija arrin në moshën 4 apo 5-vjeçare dhe ende e bën nevojën në beze/rroba, duhet të këshillo- heni me një ekspert.
Përgatiti: Prinderimi.com
Autor: Ramazan Shimshek, ”Fëmijët e tabletit” (Metoda psikologjike të kohës për fëmijët e kohës)
