Një pyetje e zgjedhur me kujdes mund ta hapë një bisedë që zakonisht mbetet pas përgjigjes së shkurtër “mirë”.

Në fund të ditës, kur familja mblidhet për të ngrënë ose ulet bashkë pas darkës, secili sjell me vete diçka që të tjerët ende nuk e dinë: një gëzim, një shqetësim, një ide, një ngjarje të vogël që i ka mbetur në mendje. Biseda fillon kur i japim vend asaj përvoje dhe kemi durim ta dëgjojmë.

Pyetjet e këtij artikulli janë ftesa për bisedë. Mund të zgjidhet vetëm njëra dhe të ndiqet aty ku e çojnë përgjigjet. Disa përshtaten gjatë ngrënies, të tjera kur familja ka më shumë kohë e qetësi. Ato u drejtohen fëmijëve, adoleshentëve dhe të rriturve, me përshtatjet që kërkon mosha. Edhe prindërit përgjigjen, tregojnë çfarë kanë mësuar dhe pranojnë çfarë ende nuk e kanë kuptuar.

Vlera e kësaj kohe varet shumë nga liria për të folur. Nëse një përgjigje pasohet menjëherë nga tallja, krahasimi ose një ligjëratë, herën tjetër mund të jetë më e vështirë të tregohet diçka personale. Prandaj, përpara se të kërkojmë përgjigje më të thella, ia vlen të kujdesemi për mënyrën si i presim ato.

Si krijohet një bisedë ku secili ka vend

Filloni me diçka konkrete.

Pyetja “Si kalove sot?” mund të jetë aq e gjerë, sa fëmija të mos dijë nga t’ia nisë.

“Cili ishte një moment që do të doje të na e tregoje?” i ofron një pikënisje.

Lëreni të zgjedhë vetë ngjarjen; ajo që atij i duket e rëndësishme mund të jetë shumë ndryshe nga ajo që prisnit ju.

Përgjigjuni edhe vetë. Një prind mund të tregojë se e pati të vështirë një detyrë, se kërkoi ndihmë ose se e kuptoi me vonesë që kishte gabuar. Tregimi duhet t’i përshtatet moshës së fëmijës.

Shqetësimet e të rriturve nuk kanë nevojë të tregohen me hollësi që e vendosin fëmijën në rolin e ngushëlluesit ose të zgjidhësit të tyre.

Jepini secilit mundësinë të thotë “sot po dëgjoj” ose “këtë do ta flisja veçmas”. Heshtja e një mbrëmjeje nuk duhet interpretuar menjëherë si mungesë besimi. Dikush mund të jetë i lodhur, i uritur ose thjesht të mos e ketë gjetur ende mënyrën për ta shprehur mendimin.

Vendosini pajisjet mënjanë me marrëveshje që vlen edhe për të rriturit. Një ndërprerje e nevojshme mund të shpjegohet shkurt. Shmangni regjistrimin ose publikimin e përgjigjeve personale; ajo që thuhet në një bisedë familjare meriton kujdes edhe më vonë, kur tregojmë histori për familjen para të tjerëve.

Koha gjatë darkës dhe pas saj

Gjatë ngrënies përshtaten pyetje për ngjarje të vogla, humor, kujtime dhe gjëra që ngjallin kureshtje. Lëreni bisedën të shoqërojë vaktin. Nuk ka nevojë të mbahet një radhë e rreptë apo të kërkohet përgjigje ndërsa dikush po ha. Komentet për sasinë e ushqimit, trupin ose mënyrën si ha njëri mund të trajtohen veçmas, pa u bërë temë vlerësimi para të gjithëve.

Pas darkës, nëse familja dëshiron të qëndrojë bashkë, mund të zgjidhet një pyetje që kërkon më shumë mendim: për një vendim, një miqësi, një vlerë ose një dëshirë për të ardhmen. Biseda mund të vazhdojë ndërsa rregulloni kuzhinën, pini çaj ose bëni një shëtitje të shkurtër. Nuk kërkohet një ambient i përsosur.

Për fillim mund të provoni pesë deri në dhjetë minuta gjatë darkës dhe, kur ka dëshirë, pak më gjatë pas saj. Ky është një propozim praktik, jo një standard që duhet përmbushur. Edhe një pyetje e vetme mund të mjaftojë. Në familjet me orare të ndryshme, i njëjti zakon mund të gjejë vend në mëngjes ose gjatë një vakti të fundjavës.

Si përshtaten pyetjet sipas moshës

Për fëmijët e vegjël, afërsisht tre deri në gjashtë vjeç, përdorni ngjarje që sapo kanë ndodhur, sende që mund të përfytyrohen dhe fjali të shkurtra.

“Çfarë të bëri të qeshësh sot?” është më e kapshme se “Çfarë të sjell lumturi në jetë?”. Një vizatim, një gjest ose një lodër mund ta ndihmojë fëmijën ta tregojë përgjigjen.

Rreth moshës shtatë deri në dhjetë vjeç, pyetjet mund të përfshijnë shoqërinë, ndershmërinë, zbulimet dhe zgjedhjet e përditshme. Kërkoni një shembull, kur fëmija ka dëshirë të tregojë më shumë. Jepini kohë ta përfundojë mendimin edhe nëse fjalët i vijnë ngadalë.

Rreth moshës njëmbëdhjetë deri në katërmbëdhjetë vjeç, mund të hapen tema për përkatësinë në grup, drejtësinë dhe pavarësinë. Pyetjet e përgjithshme për një situatë imagjinare mund të jenë më të rehatshme sesa kërkesa për të treguar një përvojë personale para gjithë familjes.

Me adoleshentët më të mëdhenj dhe të rriturit, biseda mund të shkojë te bindjet, marrëdhëniet, puna dhe zgjedhjet për të ardhmen. Pranoni edhe përgjigje me të cilat nuk pajtoheni. Këto ndarje moshash shërbejnë vetëm për orientim; interesat, mënyra e komunikimit dhe gatishmëria e personit janë më të rëndësishme se kufiri në vite.

Njëqind pyetje nga të cilat mund të zgjidhni

Pyetjet janë të grupuara sipas temave. Gjatë darkës mund të nisni me ditën, mirënjohjen, kujtimet ose imagjinatën. Pas darkës mund të provoni temat për ndjenjat, vlerat dhe marrëdhëniet. Zgjedhja varet nga atmosfera e asaj mbrëmjeje. Mos e trajtoni listën si detyrë për ta përfunduar dhe mos kërkoni nga secili t’i përgjigjet çdo pyetjeje.

Dita që sapo kaloi

Ngjarjet e zakonshme ofrojnë një fillim të lehtë. Përpiquni të njihni ditën përmes asaj që i ka tërhequr vëmendjen personit. Nëse biseda kthehet gjithmonë te notat ose rezultatet, provoni të pyesni edhe për njerëzit, pushimet dhe gjërat e papritura.

1. Cilin moment të ditës së sotme do të doje të na e tregoje?
2. Çfarë të bëri të qeshësh, edhe nëse të tjerëve mund t’u duket diçka e vogël?
3. Çfarë ndodhi ndryshe nga ajo që prisje?
4. Me cilin person pate një bisedë që të mbeti në mendje?
5. Çfarë vure re sot që zakonisht të kalon pa e vënë re?
6. Cila pjesë e ditës të kërkoi më shumë mundim?
7. Në cilin moment do të kishe dashur të ishim pranë teje?
8. Çfarë do të doje të ndodhte përsëri nesër?

Ndjenjat dhe gjërat që na ndihmojnë

Këto pyetje kërkojnë më shumë kujdes. Pranoni fjalët që personi zgjedh për përvojën e vet dhe pyesni për sqarim nëse nuk e kuptoni. Nuk është e nevojshme ta bindni menjëherë se “nuk kishte arsye” të ndihej ashtu. Mund të nisni duke treguar një përvojë tuajën, të përshtatshme për të gjithë të pranishmit.

9. Me cilat një ose dy fjalë do ta përshkruaje mënyrën si ndihesh sonte?
10. Nëse dita jote do të ishte mot, si do të ishte dhe përse?
11. Çfarë të ndihmoi të qetësohesh pas një momenti të vështirë?
12. Si e kupton ti që të duhet pak kohë vetëm?
13. Kur ke një shqetësim, si do të doje të të afroheshim?
14. A pati sot një moment kur u ndjeve i kuptuar nga dikush?
15. Çfarë do të doje që ne të kuptonim më mirë për ty këto ditë?
16. Kur na tregon një vështirësi, si mund ta kuptojmë nëse dëshiron këshillë apo thjesht të të dëgjojmë?

Mirënjohja dhe kujdesi i përditshëm

Mirënjohja mund të fillojë me vëmendjen ndaj një veprimi të vogël. Lëreni vendin edhe për pakënaqësinë: dikush mund ta vlerësojë ndihmën që mori dhe prapë të ketë pasur një ditë të rëndë. Pyetjet nuk duhen përdorur për t’i treguar se nuk ka të drejtë të ankohet.

17. Çfarë bëri dikush për ty sot që e vlerësove?
18. Cila punë në shtëpi na e lehtëson jetën, por shpesh kalon pa u përmendur?
19. Cilën gjë të vogël e shijove sot me të vërtetë?
20. Kujt do të doje t’i thoshe faleminderit dhe për çfarë konkretisht?
21. Cila mënyrë kujdesi të bën ty të ndihesh i vlerësuar?
22. Çfarë ndihme të ofroi dikush pa ia kërkuar?
23. Çfarë ke kuptuar së fundi se e kishe marrë si të mirëqenë?
24. Çfarë mund të bëjmë nesër për t’ia lehtësuar ditën dikujt në familje?

Miqësia dhe kuptimi i tjetrit

Mund të flisni për miqësinë pa përmendur emra ose hollësi që i përkasin dikujt tjetër. Nëse del një situatë e vështirë, përpiquni ta kuptoni përpara se të vendosni kush ka të drejtë. Disa përgjigje mund të tregojnë se biseda duhet vazhduar më vonë, vetëm me personin që e nisi.

25. Çfarë bën një shok ose shoqe që të ndihesh rehat pranë tij apo saj?
26. Si mund ta përfshijmë në një lojë ose bisedë dikë që sapo ka ardhur?
27. A ka ndodhur që ta kuptoje ndryshe sjelljen e dikujt pasi e dëgjove?
28. Si mund të thuash “jo” dhe njëkohësisht ta respektosh personin tjetër?
29. Çfarë mund të bësh kur një shaka po e lëndon dikë?
30. Si e dallon një ndihmë të mirëpritur nga një ndërhyrje që nuk e dëshiron (qoftë ajo si ndihmë e ofruar nga të tjerët por pa e kërkuar ti), si e dallon tek vetja dhe tek të tjerët?
31. Si mund ta dallojmë kur ke nevojë për këshillë nga ne, dhe kur do thjesht të të dëgjojmë pa ndërhyrë?
32. Çfarë do të doje të bënte një mik kur ti gabon?
33. Si mund të mbetemi miq me dikë kur nuk mendojmë njësoj për një çështje?

Të mësuarit dhe përballja me vështirësitë

Flisni për mënyrën si mësohet diçka dhe për ndihmën që nevojitet. Vështirësia nuk duhet kthyer në provë të vlerës së personit. Edhe të rriturit mund të tregojnë për një detyrë që nuk e kuptuan menjëherë, për një përpjekje që nuk funksionoi ose për një rast kur ndryshuan mënyrën e punës.

33. Çfarë mësove sot që do të doje të na e shpjegoje?
34. Cila pyetje të ka mbetur ende pa përgjigje?
35. A ka diçka që tani e bën më lehtë se para disa muajsh?
36. Kur nuk të ecën një detyrë, si vendos nëse të duhet pushim, ndihmë apo një mënyrë tjetër?
37. Çfarë kuptove nga një gabim që bëre kohët e fundit?
38. Cila përpjekje e jotja do të doje të vihej re, edhe nëse rezultati ende mungon?
39. Kë do të pyesje nëse do të doje të mësoje më shumë për diçka që të intereson?
40. Çfarë do të kishe dëshirë t’i mësoje ti dikujt nga ne?

Vlerat dhe zgjedhjet e përditshme

Pyetjet për vlerat bëhen më të kapshme kur lidhen me një zgjedhje konkrete. Jepini hapësirë arsyetimit dhe lejoni pyetje të mëtejshme. Në familjet ku besimi fetar është pjesë e jetës, mund të lidhen edhe me mirënjohjen, mëshirën, drejtësinë dhe përgjegjësinë, sipas traditës së familjes. Shmangni vlerësimin publik se kush është më i mirë ose më besimtar.

41. Çfarë do të thotë për ty të jesh njeri i besueshëm?
42. Nëse gjen diçka që nuk të përket dhe askush nuk të sheh, si vendos çfarë të bësh?
43. A është gjithmonë e drejtë që të gjithë të marrin saktësisht të njëjtën gjë?
44. Si mund ta thuash një të vërtetë të vështirë me respekt?
45. Çfarë e bën një kërkimfalje të besueshme?
46. Kur duhet ta mbajmë një premtim dhe kur duhet të shpjegojmë se ai duhet ndryshuar?
47. Cila bindje ose vlerë të ndihmon kur duhet të zgjedhësh mes dy rrugëve?
48. Çfarë do të doje të tregonte sjellja jonë e përditshme për vlerat e familjes sonë?

Kujtimet dhe historitë e familjes

Këtu mund të përfshihen prindërit, gjyshërit dhe njerëzit e tjerë të afërt. Një kujtim mund të hapë një histori që fëmijët nuk e kanë dëgjuar kurrë. Lëreni rrëfimtarin të zgjedhë çfarë dëshiron të tregojë; temat për humbjet, migrimin ose periudhat e vështira kërkojnë ndjeshmëri dhe nuk kanë nevojë të hapen pa dëshirën e tij.

49. Si dukej një mbrëmje e zakonshme kur ti ishe në moshën time?
50. Cilin ushqim e lidh me një kujtim të veçantë dhe kush e përgatiste?
51. Cila lojë ju mblidhte bashkë kur ishit të vegjël?
52. Kush të mësoi diçka që ende e përdor në jetë?
53. Kur kanë ndihmuar njëri-tjetrin anëtarët e familjes suaj në një vështirësi?
54. Çfarë dëshiroje të bëheshe kur ishe fëmijë dhe si ndryshoi ajo dëshirë?
55. Cilin zakon familjar do të doje ta ruanim dhe cilin ta përshtatnim?
56. Çfarë do të doje që brezat e ardhshëm të dinin për jetën tonë sot?

Pyetje që fëmijët mund t’ua bëjnë prindërve

Lëreni fëmijën të zgjedhë një pyetje dhe ta drejtojë vetë bisedën. Përgjigjuni me sinqeritet, brenda kufijve të moshës dhe privatësisë. Kur përmendet një gabim prindëror, dëgjojeni deri në fund përpara se të shpjegoni qëllimin tuaj. Nëse nuk dini çfarë të përgjigjeni, mund të kërkoni kohë dhe t’i riktheheni pyetjes më vonë.

57. Cila pjesë e të qenit prind të duket më e vështirë?
58. Çfarë ke mësuar për veten që kur je bërë prind?
59. Kur ke ndryshuar mendim pasi ke dëgjuar një fëmijë?
60. Si e kupton që ke gabuar me mua dhe çfarë bën më pas?
61. Cilin rregull të shtëpisë je i gatshëm ta rishikosh bashkë me ne?
62. Çfarë të ndihmon ty të qetësohesh kur ke pasur një ditë të rëndë?
63. Çfarë dëshiroje që prindërit e tu ta kuptonin më mirë për ty?
64. Çfarë ke dëshirë të bëjmë bashkë më shpesh?

Pavarësia dhe njohja e vetes

Këto pyetje u përshtaten veçanërisht adoleshentëve, por shumë prej tyre vlejnë edhe për të rriturit. Përgjigjet mund të ndryshojnë me kohën. Nëse një mendim ju befason, kërkoni ta kuptoni përpara se ta kundërshtoni. Çështjet personale mund të kalojnë në një bisedë veçmas, nëse personi e preferon.

65. Cilat interesa të tuat do të doje që ne t’i njihnim më mirë?
66. Për cilin vendim do të doje të kishe më shumë pavarësi?
67. Çfarë përgjegjësie je i gatshëm të marrësh bashkë me atë pavarësi?
68. Si e kupton nëse po zgjedh diçka sepse të pëlqen ty apo sepse e pret grupi shoqërorë prej teje?
69. Çfarë të ndihmon të shprehësh një mendim ndryshe nga të tjerët?
70. Cilat gjëra do të doje t’i ndaje me ne vetëm kur të ndihesh gati?
71. Në cilat raste do të doje që ne të të ndihmonim dhe në cilat të të linim të provoje vetë?
72. Çfarë do të doje të mbetej e njëjtë në marrëdhënien tonë ndërsa ti rritesh?

Teknologjia dhe mendimi kritik

Përdoreni këtë temë për të njohur përvojën e njëri-tjetrit në internet dhe për të shqyrtuar mënyrën si gjykojmë informacionin. Edhe të rriturit përgjigjen për zakonet e tyre. Nëse del nevoja për ndryshimin e një rregulli, caktoni kohë për ta diskutuar; biseda është më e hapur kur përgjigjja e sinqertë nuk pasohet nga një ndëshkim i papritur.

73. Çfarë pe ose dëgjove në internet që të bëri të mendosh më gjatë?
74. Si do ta kontrolloje nëse një pretendim që shpërndahet shumë është i vërtetë?
75. Çfarë të bën të dyshosh se një video po tregon vetëm një pjesë të historisë?
76. Si e dallon që po e zgjedh vetë çfarë sheh nga momenti kur po vazhdon nga zakoni ose imponimi i algoritmeve?
77. Cila lojë, faqe ose veprimtari digjitale të ka ndihmuar të mësosh diçka?
78. Si mund të ndikojë te dikush një fotografi që e publikojmë pa e pyetur?
79. Cilin rregull për pajisjet do ta quaje të drejtë për të gjithë familjen, përfshirë prindërit?
80. Çfarë do të të ndihmonte të na tregoje nëse diçka në internet të shqetëson?

Imagjinata dhe humori

Biseda me kuptim mund të jetë edhe e gëzueshme. Pyetjet imagjinare lejojnë përgjigje të papritura dhe nuk kanë nevojë të përfundojnë me një mësim. Lëreni historinë të marrë drejtimin e vet dhe kujdesuni që humori të mos e vendosë një anëtar të familjes në shënjestër.

81. Nëse familja jonë do të krijonte një shpikje, çfarë problemi të përditshëm do të zgjidhte?
82. Nëse do të mund të flisje një orë me një kafshë, cilën do të zgjidhje dhe çfarë do ta pyesje?
83. Çfarë rregulli të çuditshëm, por të padëmshëm, do të vendosje për një ditë në shtëpi?
84. Nëse dita e sotme do të ishte titull libri, si do ta quaje?
85. Cilin personazh imagjinar do ta ftoje për darkë dhe çfarë do të doje të mësoje prej tij?
86. Nëse do të hapnim një muze të familjes, cilat tri sende do të vendosnim aty?
87. Çfarë do të mund të krijonim së bashku me sendet që kemi në shtëpi?
88. Si do ta organizonim një ditë argëtuese nëse nuk do të shpenzonim para?

Dëshirat dhe hapat për të ardhmen

Lërini dëshirat të shprehen përpara se të diskutoni vështirësitë praktike. Jo çdo interes duhet të kthehet në profesion dhe jo çdo bisedë duhet të përfundojë me një detyrë. Kur dikush dëshiron të veprojë, mund ta ndihmoni të gjejë një hap të vogël që varet prej tij.

89. Çfarë do të doje të provoje, edhe nëse nuk e di ende nëse do të të pëlqejë?
90. Si do të dukej për ty një fundjavë e këndshme me familjen?
91. Për cilën dëshirë do të ishe i gatshëm të kurseje dhe çfarë do ta bënte të vlefshme pritjen?
92. Cilin vend do të doje ta vizitoje për të kuptuar më mirë mënyrën si jetojnë njerëzit atje?
93. Çfarë problemi në lagjen ose komunitetin tonë do të doje të ndihmonim ta zgjidhnim?
94. Cili është një hap i vogël që mund të bësh këtë javë për diçka që të intereson?
95. Çfarë mbështetjeje do të doje nga ne për atë hap?
96. Pas një viti, çfarë do të doje të kujtonim se kemi bërë bashkë?

Katër pyetje për ta mbyllur mbrëmjen

Zgjidhni vetëm njërën, nëse ju përshtatet. Mbyllja mund të jetë e thjeshtë dhe nuk ka nevojë të përmbledhë gjithë bisedën. Nëse dikush kërkoi ndihmë, sigurohuni që ta ketë të qartë kur do t’i riktheheni asaj.

97. Cili mendim nga biseda e sotme të mbeti në mendje?
98. Çfarë do të doje të vazhdonim të flisnim një herë tjetër?
99. Për çfarë mund të të mbështesim nesër?
100. Me çfarë do të doje ta mbyllnim këtë mbrëmje së bashku?

Si vazhdohet biseda pas përgjigjes së parë

Pasi të keni bërë pyetjen, jepni pak kohë. Nëse përgjigjja është e shkurtër, mund të shtoni “A dëshiron të na tregosh pak më shumë?” ose “Cila pjesë të mbeti më shumë në mendje?”. Zgjidhni një vazhdim dhe dëgjoni përgjigjen. Disa pyetje të njëpasnjëshme mund ta bëjnë bisedën të ndihet si hetim, edhe kur qëllimi është kujdesi.

Kur dëgjoni diçka të vështirë, mund të kontrolloni nëse e keni kuptuar: “Pra, të lëndoi fakti që vendosën pa të pyetur?”. Nëse personi ju korrigjon, pranoni korrigjimin. Pyetja “Dëshiron të mendojmë për një zgjidhje apo të të dëgjoj edhe pak?” ndihmon për të kuptuar çfarë kërkon prej jush në atë moment.

Një bisedë mund të tingëllojë kështu:

Prindi: “Cila pjesë e ditës të kërkoi më shumë mundim?”

Fëmija: “Puna në grup. Nuk më dëgjonin.”

Prindi: “Çfarë ndodhi kur u përpoqe të flisje?”

Fëmija: “E kishin vendosur temën pa mua.”

Prindi: “Të mbeti pak hapësirë për të kontribuar. Do të ma tregosh deri në fund apo dëshiron të mendojmë çfarë mund të bësh nesër?”

Në këtë shembull, prindi kërkon të kuptojë ngjarjen dhe dëshirën e fëmijës për mbështetje. Ai mund të ketë mendime për zgjidhjen, por i lë fëmijës kohë ta tregojë përvojën. Më vonë mund të shqyrtojnë së bashku disa mundësi, pa pretenduar se e dinë tashmë gjithë historinë.

Kur ka heshtje ose mospajtim

Përgjigjja “nuk e di” mund të pranohet ashtu siç është. Mund të tregoni për veten ose ta lini pyetjen për një herë tjetër. Nëse një person flet shumë, ndërhyni me mirësjellje: “Dua ta dëgjoj edhe mendimin e të tjerëve, nëse dëshirojnë të flasin”. Mos e vendosni personin e heshtur nën presion duke e bërë heshtjen e tij temë para familjes.

Kur ka mospajtim, kërkoni arsyen dhe një shembull. “Çfarë të bën ta mendosh kështu?” jep hapësirë për shpjegim. Nëse çështja lidhet me një fakt, mund ta verifikoni më vonë bashkë. Nëse lidhet me një vlerë ose preferencë, mund të pranoni se po e shihni ndryshe. Biseda mund të jetë e vlefshme edhe kur nuk përfundon me marrëveshje.

Nëse toni bëhet fyes, ndalojeni bisedën dhe caktoni një moment tjetër për t’u kthyer te tema. Një reagim i gabuar i prindit gjithashtu mund të riparohet: “Të ndërpreva dhe e ngrita zërin. Më vjen keq. Dua të të dëgjoj përsëri”. Kërkimfalja duhet të shoqërohet me një përpjekje të dukshme për të vepruar ndryshe.

Mos e përdorni një hollësi të rrëfyer me besim si argument në një grindje të mëvonshme. Nëse del një shqetësim që kërkon kujdes, falënderojeni personin që e tregoi dhe vazhdojeni bisedën në mënyrën që mbron privatësinë e tij. Përgjigjet personale nuk duhet të kthehen në material për shaka apo krahasime mes vëllezërve e motrave.

Një mënyrë e thjeshtë për ta nisur këtë javë

Në mbrëmjen e parë, një i rritur mund të zgjedhë një pyetje të lehtë dhe t’i përgjigjet vetë. Në një mbrëmje tjetër, zgjedhjen mund ta bëjë një fëmijë. Më pas mund të provoni një kujtim familjar, një pyetje imagjinare dhe një pyetje për diçka që dëshironi të bëni së bashku. Nuk është e nevojshme të ketë temë të caktuar çdo ditë.

Një mënyrë praktike është të shkruani disa pyetje në copa letre dhe të tërhiqni njërën rastësisht. Kush nuk e pëlqen pyetjen, mund të zgjedhë një tjetër. Një alternativë është që secili të shtojë vetë një pyetje. Kështu fëmijët mund të tregojnë edhe se çfarë duan të dinë për prindërit, gjyshërit ose jetën e familjes.

Në familjet me mosha të ndryshme, përdorni të njëjtën temë me formulime të ndryshme. Për mirënjohjen, një fëmijë i vogël mund të tregojë kush e ndihmoi sot, ndërsa një adoleshent mund të flasë për një ndihmë që e kuptoi vetëm më vonë. Në një mbrëmje vetëm me të rritur, mund të ndaleni më gjatë te ndarja e përgjegjësive, lodhja dhe dëshirat e përbashkëta.

Pas disa mbrëmjesh, pyesni familjen nëse kjo mënyrë bisede po u pëlqen dhe çfarë do të ndryshonin. Mbajeni atë që u vjen natyrshëm. Nëse një temë ka hapur një bisedë të mirë, nuk ka arsye të kaloni shpejt te pyetja tjetër.

Herën tjetër që uleni bashkë, mund të nisni me një fjali të thjeshtë: “Sonte dua të dëgjoj diçka nga dita juaj që ende nuk e di”. Pastaj lini kohë për përgjigjen. Nëse dikush ju tregon diçka me rëndësi, kujtojeni edhe nesër dhe pyeteni si shkoi. Kujdesi i treguar pas bisedës i jep peshë asaj që u tha gjatë saj.