Njerëzit që flasin disa gjuhë mund të kenë tru që duket dukshëm më i ri se mosha e tyre reale, sipas një studimi të ri. Studiuesit zbuluan se ky ndryshim rritej me numrin e gjuhëve që fliteshin. Diferenca më e madhe u vërejt te njerëzit që flisnin katër gjuhë: truri i tyre dukej rreth 13 vjet më i ri sesa do të sugjeronte mosha e tyre kronologjike.
Gjetjet u prezantuan nga Dr. Lucia Amoruso e Basque Center on Cognition, Brain and Language në Spanjë, në Forumin 2026 të Federation of European Neuroscience Societies (FENS). Hulumtimi sugjeron se përvoja shumëgjuhëshe mund të ndihmojë në ngadalësimin e disa ndryshimeve të lidhura me moshën në lidhjet e trurit. Megjithatë, rezultatet nuk dëshmojnë se të folurit e disa gjuhëve shkakton drejtpërdrejt plakje më të ngadaltë të trurit.
Studiuesit analizuan njerëz nga rajoni shumëgjuhësh bask i Spanjës, të cilët flisnin nga një deri në katër gjuhë, përfshirë spanjishten, baskishten, frëngjishten dhe anglishten. Fillimisht, ata analizuan aktivitetin e trurit të 728 pjesëmarrësve duke përdorur magnetoencefalografinë, një metodë që mat fushat magnetike të krijuara nga qelizat aktive të trurit. Një sistem i inteligjencës artificiale përdori këto modele për të krijuar një mënyrë për të vlerësuar moshën e trurit.
Më pas, studiuesit e aplikuan këtë “orë të plakjes së trurit” te një grup tjetër prej 144 personash. Pjesëmarrësit që flisnin dy gjuhë kishin një moshë të vlerësuar të trurit rreth gjashtë vjet më të re krahasuar me pjesëmarrësit që flisnin vetëm një gjuhë. Diferenca u rrit në rreth shtatë vjet te njerëzit që flisnin tri gjuhë dhe arriti afërsisht 13 vjet te ata që flisnin katër gjuhë.
Efekti nuk lidhej vetëm me numrin e gjuhëve. Pjesëmarrësit që kishin mësuar një gjuhë të dytë më herët në jetë, si dhe ata që kishin nivel më të lartë të zotërimit të saj, kishin gjithashtu më shumë gjasa të shfaqnin shenja të plakjes më të ngadaltë të trurit.
Studiuesit morën parasysh faktorë si mosha, gjinia dhe arsimi, por pranuan se edhe faktorë të tjerë mund të ndikojnë në shëndetin e trurit. Mënyra e jetesës, ndërveprimi shoqëror dhe forma të tjera të aktivitetit mendor mund të kontribuojnë gjithashtu në ndryshimet e vërejtura mes njerëzve shumëgjuhësh dhe atyre që flasin vetëm një gjuhë.
Ekipi planifikon tani të hetojë nëse modele të ngjashme shfaqen te njerëzit me sëmundje neurodegjenerative, si Alzheimeri. Ata duan të shqyrtojnë gjithashtu nëse të folurit e gjuhëve të afërta me njëra-tjetrën mund të ketë një efekt më të fortë, pasi kalimi nga një sistem gjuhësor në tjetrin mund të kërkojë më shumë kontroll njohës.
Profesorja Christina Dalla nga National and Kapodistrian University of Athens, e cila nuk ishte pjesë e studimit, tha se gjetjet i shtohen dëshmive se aktiviteti mendor gjatë gjithë jetës mund të ndikojë në shëndetin e trurit. Ajo theksoi se mësimi i gjuhëve mund të sjellë përfitime njohëse, shoqërore dhe kulturore në çdo moshë.
Megjithatë, rezultatet nuk nënkuptojnë se të mësuarit e katër gjuhëve do ta “kthejë pas” fjalë për fjalë orën biologjike të trurit me 13 vjet. Studimi zbuloi një diferencë mes moshës kronologjike dhe një vlerësimi të moshës së trurit të krijuar me ndihmën e inteligjencës artificiale.
Nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar nëse shumëgjuhësia është vetë përgjegjëse për këtë efekt dhe nëse ajo mund të ndihmojë në mbrojtjen ndaj rënies së aftësive njohëse.
Për fëmijët, mesazhi është veçanërisht interesant: mësimi i një gjuhe të re nuk është vetëm një aftësi komunikimi. Ai mund të jetë gjithashtu një mënyrë për të ushtruar trurin, për të zhvilluar fleksibilitetin njohës dhe për të krijuar lidhje të reja me njerëzit dhe kulturat. Megjithatë, prindërit nuk duhet ta shohin gjuhët e huaja si një “ilaç” kundër plakjes së trurit, por si një nga shumë mënyrat për ta mbajtur mendjen aktive dhe të angazhuar gjatë gjithë jetës.
Artikull nga: WonderfulEngeneering.com
Përkthim: Prinderimi.com
