10 mënyra për ta ndihmuar fëmijën që është përzgjedhës me ushqimin
Djali im, Jake, ishte përzgjedhës me ushqimin – ose kështu mendoja unë. Pasi mbushi 2 vjeç, ai ndaloi së ngrëni perimet. Refuzonte ushqimet e reja dhe zakonisht pjesën më të madhe të darkës e hidhnim. Unë dhe bashkëshorti im provuam edhe t’ia ndalonim ëmbëlsirën dhe madje e ndiqnim nga pas duke i dhënë kafshata ushqimi.
E vërteta është se, pavarësisht qëllimeve tona të mira, po e bënim situatën e të ushqyerit të Jake edhe më të vështirë. Studimet tregojnë se sjellja e të rriturve – mënyra se si sillemi me ushqyerjen e fëmijës dhe mënyra se si sillemi vetë me ushqimin – ndikon shumë në atë se çfarë do të hajë fëmija.
Më poshtë janë 10 këshilla nga ekspertët që mund t’ju ndihmojnë të formësoni zakonet ushqimore të vogëlushit tuaj ose të parandaloni disa probleme me ushqyerjen.
1. Jepni një shembull të mirë
Gjëja e parë që mund të bëni për të parandaluar problemet me ushqyerjen e fëmijës? Ushqehuni mirë vetë – në praninë e tij.
Të rriturit që shijojnë një shumëllojshmëri ushqimesh ushqyese në një atmosferë të këndshme kanë më shumë gjasa të kenë fëmijë me qëndrime të shëndetshme ndaj ushqimit sesa të rriturit që janë vazhdimisht në dieta, hanë tepër, refuzojnë perimet ose thjesht i lënë fëmijët të hanë vetëm.
Modelimi i një marrëdhënieje të shëndetshme me ushqimin nuk ndihmon vetëm në zgjedhjen e ushqimeve. Ai i ndihmon fëmijët të kuptojnë edhe kur janë të uritur dhe si t’i dëgjojnë sinjalet e trupit të tyre. Gjithashtu mund të ndihmojë në parandalimin e zakoneve të çrregulluara të të ushqyerit.
2. Mos ushtroni presion
Çdo formë detyrimi për të ngrënë është një nga sjelljet prindërore që ekspertët kundërshtojnë më shumë. Fëmijët mbingarkohen,- shpjegojnë ekspertët. Edhe nëse e hanë ushqimin nën presion, ka gjasa ta shmangin atë sapo t’u jepet mundësia.
Presioni mund ta kthejë ushqimin në një çështje kontrolli. Në atë moment, nuk bëhet më fjalë vetëm për ushqimin, por për nevojën e fëmijës për autonomi dhe zgjedhje. Prindërit janë përgjegjës për atë çfarë ofrojnë dhe si e ofrojnë ushqimin. Fëmija, nga ana tjetër, është përgjegjës për sa dhe, në njëfarë mase, nëse do të hajë.
Këshillë
Mos e detyroni fëmijën ta përfundojë pjatën. Ushqimet dhe teksturat e reja mund të mos pranohen menjëherë. Jepini mundësi t’i provojë gradualisht.
3. Mos e përdorni ushqimin si shpërblim
T’i thoni fëmijës se mund të hajë tortë vetëm pasi të ketë ngrënë brokolin është një tjetër formë presioni. Kjo rrit tensionin gjatë vakteve dhe nuk e ndihmon domosdoshmërisht ta pëlqejë brokolin.
Përkundrazi, ëmbëlsira mund të bëhet më e dëshirueshme dhe fëmija mund të krijojë idenë se ushqimet e ëmbla janë “më të vlefshme” sesa mishi apo perimet. Në vend që ushqimi të përdoret si monedhë shkëmbimi, përpiquni që vaktet të jenë momente të qeta dhe të parashikueshme.
4. Mos hiqni dorë shumë shpejt nga ushqimet e reja
Shumë prindër përfundojnë duke përgatitur vazhdimisht ushqime që fëmija i pranon pa kundërshtim. Por, nëse duam që fëmijët të hanë lloje të ndryshme ushqimesh, duhet t’u ofrojmë një shumëllojshmëri ushqimesh.
Një fëmije mund t’i duhet të ekspozohet ndaj një ushqimi të ri 10–15 herë përpara se ta pranojë.
Shoqata Amerikane e të Folurit, Gjuhës dhe Dëgjimit (ASHA) përmend tre hapa për ta ndihmuar fëmijën të pranojë ushqimet e reja: ekspozoni, eksploroni dhe zgjeroni. Kjo mund të përfshijë lojëra shqisore, kopshtarinë, identifikimin e ushqimeve në treg dhe gatimin së bashku.
Shenja se fëmija po fillon ta pranojë një ushqim të ri mund të jenë:
- e shikon kur ju e hani;
- lejon që ushqimi të vendoset në pjatën e tij;
- e vendos në gojë, edhe nëse më pas e nxjerr.
Nëse e pështyn në pecetë, kjo nuk do të thotë se keni dështuar.
5. Ofroni zgjedhje të kufizuara gjatë vakteve
Është e lehtë të bini në kurthin e përgatitjes së një ushqimi të ndryshëm për secilin anëtar të familjes. Por kjo nuk ndihmon domosdoshmërisht në zhvillimin e zakoneve të mira ushqimore.
Në vend të kësaj, ofroni zgjedhje të kufizuara brenda ushqimit që po konsumon pjesa tjetër e familjes. Për shembull, nëse keni sanduiçe, fëmija mund të zgjedhë mes gjelit të detit dhe gjalpit të kikirikut. Gjatë planifikimit të menusë, përpiquni që në tryezë të ketë gjithmonë të paktën një ushqim që fëmija e njeh dhe e pëlqen.
6. Mbani porcionet të vogla
Fëmijët janë të vegjël dhe kanë nevojë për porcione të përshtatshme për moshën e tyre. Një rregull i thjeshtë për fëmijët e vegjël është që porcionet të jenë afërsisht sa një lugë gjelle për çdo vit moshe, në varësi të ushqimit. Një pjatë e mbushur mund ta frikësojë ose dekurajojë fëmijën. Filloni me pak dhe ofroni më shumë nëse dëshiron.
Një bishtajë e gjelbër është më mirë se asnjë bishtajë e gjelbër!
7. Kufizoni lëngjet dhe ushqimet e ndërmjetme
Disa fëmijë hanë gjatë gjithë ditës biskota, krisur dhe ushqime të tjera të ndërmjetme, ndërsa pinë vazhdimisht lëngje. Kjo mund t’ua ulë oreksin për vaktet kryesore dhe për ushqimet më ushqyese. Nuk është e nevojshme të eliminoni plotësisht ushqimet e ndërmjetme. Përkundrazi, shfrytëzojini ato si një mundësi për të ofruar ushqime ushqyese ose shije të reja.
Për fëmijët 1–3 vjeç, Akademia Amerikane e Pediatrisë rekomandon kufizimin e lëngut të frutave në 4 ons në ditë, rreth 120 ml.
8. Lejoni pak rrëmujë
Një nga mënyrat kryesore se si fëmijët e vegjël mësojnë për ushqimin është përmes shqisave. Prandaj, është mirë të jeni tolerantë ndaj pak rrëmuje gjatë vakteve. Ushqyerja është një përvojë shumëshqisore. Fëmijët mund të mësojnë duke prekur, nuhatur, shtypur dhe eksploruar ushqimin. Një fëmijë që nuk lejohet kurrë të prekë ushqimin mund të humbasë një pjesë të rëndësishme të procesit të njohjes me të.
Për fëmijët e vegjël, ajo çfarë hanë është më e rëndësishme sesa nëse e hanë me pirun në mënyrë perfekte.
9. Mbani parasysh zhvillimin normal
Jo të gjithë fëmijët do të mësojnë ta pëlqejnë çdo ushqim. Disa njerëz i perceptojnë shijet, veçanërisht të hidhurat, më fort se të tjerët. Për më tepër, frika natyrore ndaj gjërave të reja – e njohur si neofobi – është më e fortë gjatë viteve parashkollore.
Prindërit mund ta interpretojnë këtë si “tekë”, ndërkohë që mund të jetë pjesë normale e zhvillimit. Nëse fëmija refuzon një ushqim të ri, vazhdoni t’ia ofroni pa presion. Nëse, pas ekspozimeve të përsëritura, ai ende nuk e pëlqen, mund ta pranoni këtë preferencë për momentin. Nëse jeni të shqetësuar për ushqyerjen ose dietën e fëmijës, flisni me pediatrin ose një dietolog të regjistruar.
10. Relaksohuni
Edhe fëmijët që duket sikur jetojnë vetëm me makarona dhe djathë mund të ushqehen më mirë nga sa mendojnë prindërit. Etiketimi i fëmijës si “përzgjedhës me ushqimin” mund të kthehet në një profeci vetëpërmbushëse. Shumë prej këtyre fëmijëve janë në fakt krejt normalë dhe përmirësohen me kalimin e moshës.
Një nga treguesit më të rëndësishëm është rritja e fëmijës. Nëse fëmija po rritet në mënyrë normale, kjo është një shenjë se po merr lëndët ushqyese që i nevojiten.
Gjithashtu, fëmijët nuk kanë nevojë t’i plotësojnë të gjitha nevojat ushqyese në çdo vakt apo çdo ditë. Ato mund të plotësohen përgjatë një periudhe më të gjatë. Në vend që të përqendroheni te një vakt i vetëm, shikoni pamjen e përgjithshme të ushqyerjes së fëmijës.
Në fund…
Të ushqyerit e një fëmije nuk duhet të shndërrohet në një betejë të përditshme. Prindërit mund të krijojnë një mjedis ku ofrohen ushqime të larmishme, vaktet zhvillohen pa presion dhe fëmijës i jepet hapësirë të dëgjojë sinjalet e trupit të tij.
Qëllimi nuk është ta detyrojmë fëmijën të hajë. Është ta ndihmojmë të ndërtojë një marrëdhënie të shëndetshme me ushqimin.
Artikull nga: Parents
Përkthim: Prinderimi.com
