Kur fëmijët përjetojnë zemërim, zhgënjim, frikë apo emocion të fortë, shpesh reagojnë menjëherë pa menduar. Mund të bërtasin, të shtyjnë një shok, të hedhin lodrat ose të thonë fjalë që më vonë i pendohen. Lajmi i mirë është se aftësia për të ndaluar, menduar dhe reaguar me qetësi mund të mësohet. Një nga teknikat më të thjeshta dhe më efektive është metoda STAR.
STAR është një akronim që i udhëzon fëmijët të bëjnë një pauzë përpara se të veprojnë. Duke e praktikuar vazhdimisht, kjo metodë i ndihmon të zhvillojnë vetëkontrollin, të menaxhojnë emocionet dhe të zgjidhin konfliktet në mënyrë më të shëndetshme.
Çfarë do të thotë STAR?
S – Stop (Ndalu)
Kur ndien se emocionet po bëhen shumë të forta, hapi i parë është të ndalosh. Edhe një pauzë prej disa sekondash mund të bëjë ndryshim.
T – Take a Breath (Merr frymë thellë)
Një ose dy frymëmarrje të ngadalta ndihmojnë trupin dhe mendjen të qetësohen. Fëmijët mund të marrin frymë nga hunda dhe ta nxjerrin ajrin ngadalë nga goja.
A – And Think (Mendo)
Pyet veten: “Çfarë po ndiej?” “Pse jam i mërzitur?” “Cilat janë zgjedhjet e mia?” Ky hap i ndihmon fëmijët të kuptojnë emocionet e tyre dhe të mendojnë për pasojat e veprimeve.
R – Respond (Reago me zgjuarsi)
Pasi janë qetësuar dhe kanë menduar, fëmijët zgjedhin mënyrën më të mirë për të reaguar. Mund të flasin me qetësi, të kërkojnë ndihmë, të përdorin një Mesazh unë (I-Message)- ose të largohen për pak nga situata.
Si mund ta mësojnë prindërit metodën STAR?
* Praktikojeni metodën kur fëmija është i qetë, jo vetëm gjatë konflikteve.
* Përdorni postera ose kartolina me shkronjat STAR në shtëpi ose në klasë.
* Luani role me situata të ndryshme, si grindjet me motrat, vëllezërit ose shokët.
* Lavdërojeni fëmijën sa herë që kujtohet të ndalet dhe të mendojë para se të reagojë.
* Bëhuni vetë model. Kur ndiheni të stresuar, thoni me zë: “Po ndalem, po marr frymë dhe po mendoj para se të flas.”
Këshilla praktike
* Kujtojini fëmijës metodën me një fjalë të vetme: “STAR!” Kjo është më efektive sesa një ligjëratë e gjatë.
* Kombinojeni STAR me numërimin deri në pesë ose dhjetë për të fituar edhe pak kohë për t’u qetësuar.
* Mos prisni që fëmija ta zbatojë në mënyrë perfekte që në fillim. Vetëkontrolli zhvillohet me praktikë të vazhdueshme.
* Flisni pas situatës: “Cili hap i STAR-it ishte më i vështirë për ty?” Kjo e ndihmon fëmijën të reflektojë.
* Festoni përpjekjen, jo vetëm rezultatin. Çdo herë që fëmija ndalet përpara se të reagojë, ai po ndërton një aftësi të rëndësishme për jetën.
Metoda STAR nuk i eliminon emocionet e forta, por u mëson fëmijëve se ato mund të menaxhohen. Me mbështetjen e prindërve dhe mësuesve, fëmijët mësojnë të mos veprojnë impulsivisht, por të zgjedhin reagime që forcojnë marrëdhëniet, rrisin vetëbesimin dhe i ndihmojnë të përballojnë sfidat e jetës me më shumë qetësi dhe pjekuri.
